- News18-Punjabi
- Last Updated: March 19, 2021, 12:52 PM IST
- ਪ੍ਰਾਚੀ ਮਿਸ਼ਰਾ
ਬਾਲ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕੀ ਹੈ?
ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਕਾਰਵਾਈ, ਅਸਫਲਤਾ ਜਾਂ ਲਾਪਰਵਾਹੀ; ਬਾਲਗ ਜਾਂ ਬੱਚਾ, ਜਿਸਦਾ ਸਿੱਟਾ ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਖਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸਿੱਟਾ ਉਸਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀ 'ਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਨੋ-ਸਮਾਜਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ।
ਬਾਲ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕੀ ਹੈ?
ਬਾਲ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਿਸੇ ਜਿਨਸੀ ਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ ਅਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸੁਭਾਵਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਿਨਸੀ ਕਿਰਿਆ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਿਕਾਸ ਪੱਖੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਵਾਸਤੇ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਇੱਕ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸੂਚਿਤ ਸਹਿਮਤੀ ਦੇਣ ਦੇ ਅਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
POCSO ਕੀ ਹੈ?
ਜਿਨਸੀ ਅਪਰਾਧਾਂ ਤੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਐਕਟ, 2012 ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਜਿਨਸੀ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਲੜੀ ਨੂੰ ਦਾਖਲ ਕਰਕੇ ਬਾਲ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਨਿਪਟਾਰੇ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੋਕਸੋ ਐਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਬੱਚਾ ਕੌਣ ਹੈ?
ਇੱਕ ਬੱਚਾ 18 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪਰਿਪੱਕਤਾ ਦੀ ਉਮਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
POCSO ਕੇਸ ਕਦੋਂ ਦਾਇਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਹੈ ਜਾਂ ਇਹ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ POCSO ਦੇ ਤਹਿਤ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਉਹ ਅਜਿਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੇਗਾ।
POCSO ਕੇਸ ਕੌਣ ਦਾਇਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਕੋਈ ਵੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਪੇ, ਡਾਕਟਰ, ਸਕੂਲ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਅਤੇ/ਜਾਂ ਬੱਚੇ ਖੁਦ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
POCSO ਕੇਸ ਦਾਇਰ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕੀ ਹੈ?
ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸਨੂੰ ਇਹ ਸ਼ੱਕ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਕੋਈ ਅਪਰਾਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜੁਵੇਨਾਈਲ ਪੁਲਿਸ ਯੂਨਿਟ ਜਾਂ ਸਥਾਨਕ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਅਤੇ ਉਚਿਤ ਕਾਰਵਾਈ ਵਾਸਤੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਕੋਈ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ? ਕੀ ਕੋਈ ਸੀਮਾ ਮਿਆਦ ਹੈ? ਪੋਕਸੋ ਐਕਟ ਬਾਲ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੀਮਾ ਦੀ ਮਿਆਦ ਪ੍ਰਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਕੋਈ ਵੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਕੋਈ ਪੀੜਤ, ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਵਜੋਂ ਉਸਦੁਆਰਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤੇ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਬਾਰੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।