10 ਹਫ਼ਤਿਆਂ 'ਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਹਾਈਵੇ 'ਤੇ 20 ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਖੁਆ ਚੁੱਕਾ 81 ਸਾਲਾ ਸਿੱਖ...

ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਨਿਯਮਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਲੰਗਰ  24 ਮਾਰਚ ਦੇ ਤਾਲੇਬੰਦੀ ਤੋਂ ਹੀ ਇਹ ਲੱਖਾਂ ਭੁੱਖੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੱਡਾ ਸਹਾਰਾ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਲੌਕਡਾਊਨ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ, ਯਾਤਰੀਆਂ, ਟਰੱਕਰਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਬਾਬਾ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ Photo: IANS Twitter

ਬਾਬਾ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ Photo: IANS Twitter

  • Share this:
    ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਲੌਕਡਾਊਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜ ਮਾਰਗ -7 'ਤੇ ਕਰਨਜੀ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਲੰਘ ਰਹੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬੱਸਾਂ, ਟਰੱਕਾਂ, ਟੈਂਪੂਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਾਹਨ ਸੁੱਕੀਆਂ ਅਤੇ ਧੂੜ ਭਰੀਆਂ ਸੜਕ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀਆਂ ਚਾਦਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਇਕ ਰਮਜ਼ੈਕਲ ਟੀਨ ਦੇ ਸ਼ੈੱਡ' ਤੇ ਰੁਕਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲਗਭਗ 450 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਇਕੋ ਇਕ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਇਕ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਇਹ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

    ਬਾਬਾਜੀ ਨੇ ਆਈਏਐਨਐਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ “ਇਹ ਇਕ ਦੂਰ ਦੁਰਾਡੇ, ਕਬਾਇਲੀ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਪਿੱਛੇ ਲਗਭਗ 150 ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਅਤੇ ਤਕਰੀਬਨ 300 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ, ਇਥੇ ਇਕ ਵੀ ਢਾਬਾ ਜਾਂ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ... ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ 'ਗੁਰੂ ਕਾ ਲੰਗਰ' 'ਤੇ ਰੁਕਣਾ ਅਤੇ ਸਾਡੀਆਂ ਹੋਰਨਾਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।' '

    ਇਹ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਲੰਗਰ ਘਰ ਇੱਕ ਜੰਗਲ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 11 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਭਾਗੋਦ ਸਾਹਿਬ, ਵਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਜਿਆਦਾਤਰਾ ਸਿੱਖ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

    ਇਹ ਉਹ ਸਥਾਨ ਸੀ ਜਿਥੇ 10 ਵੇਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ 1705 ਵਿਚ ਠਹਿਰੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਲਗਭਗ 250 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਨਾਂਦੇੜ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਜਿਥੇ ਅਕਤੂਬਰ, 1708 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਤਕਰੀਬਨ 125 ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਮਸ਼ਹੂਰ 'ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਤਖ਼ਤ ਹਜ਼ੂਰੀ ਸਾਹਿਬ ਸੱਚਖੰਡ' (ਨਾਂਦੇੜ), ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਪੰਜ ਤਖ਼ਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ।



    ਖਹਿਰਾ ਬਾਬਾ ਨੇ ਕਿਹਾ “ਕਿਉਂਕਿ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਭਾਗੋਦ ਸਾਹਿਬ ਮੁੱਖ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ 1988 (32 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ) ਵਿਚ, ਇਹ ਮੁਫਤ‘ ਲੰਗਰ ’ਇਥੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਖਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਕੰਮ ਨੰਦੇੜ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਬਾਬਾ ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਅਤੇ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ”

    ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਨਿਯਮਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਲੰਗਰ  24 ਮਾਰਚ ਦੇ ਤਾਲੇਬੰਦੀ ਤੋਂ ਹੀ ਇਹ ਲੱਖਾਂ ਭੁੱਖੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੱਡਾ ਸਹਾਰਾ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਲੌਕਡਾਊਨ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ, ਯਾਤਰੀਆਂ, ਟਰੱਕਰਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।



    ਖਹਿਰਾ ਬਾਬਾ ਨੇ ਕਿਹਾ “ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ... ਅਸੀਂ ਜਾਤੀ, ਧਰਮ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਅਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ,... ਮੇਰੀ 17 'ਸੇਵਕਾਂ' ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਟੀਮ, ਸਮੇਤ 11 ਕੁੱਕ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਮਦਦਗਾਰਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਇਹ ਟੀਮ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਅਣਥੱਕ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਤਾਜ਼ਾ ਤੇ ਗਰਮ ਭੋਜਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ”

    ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ, ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਬਾਬਾ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ ( USA), ਜੋ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਹੈ, ਨੇ ਸਥਾਨਕ (ਯੂਐਸਏ) ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਦੌਰਾਨ ਲੰਗਰ ਦੀ ਅਟੁੱਟ ਸੇਵਾ ਲਈ ਚੰਦਾ ਭੇਜਦੇ ਰਹੇ।

    ਲੰਗਰ ਦੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਰੈੱਡ ਜਾਂ ਬਿਸਕੁਟ ਦੇ ਨਾਲ ਚਾਹ ਦਾ ਨਾਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਖਾਣੇ ਤੁਵਰ ਦਾਲ, ਆਲੂ-ਵਾਦੀ ਅਤੇ ਆਲੂ ਵੰਗਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਦੇ ਚਾਵਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹਾਉਣ ਲਈ ਸਾਬਣ ਅਤੇ ਬੋਰਵੇਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ।



    ਭੋਜਨ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਡਿਸਪੋਸੇਜਲ ਪਲੇਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਪਿਛਲੇ 10 ਹਫਤਿਆਂ ਵਿੱਚ 15 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਖੁਆਇਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੰਜ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਲੰਗਰ ਵਿਚੋਂ ਪਾਰਸਲ ਲੈ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਗਿਣੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਖਹਿਰਾ ਬਾਬਾ ਖ਼ੁਦ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ।

    ਇਥੇ ਇਕ ਹੋਰ ਵਿਲੱਖਣ ਪਹਿਲੂ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਵਿਚ ਭੁੱਖ ਦੇ ਸੰਕਟ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲਗਭਗ 250 ਕੁੱਤਿਆਂ, ਬਿੱਲੀਆਂ, ਅਵਾਰਾ ਪਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੁੰਗੇ ਹੋਏ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਚੱਪਾ-ਗੁੜ ਖੁਆ ਰਹੇ ਹਨ।

    ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਛੋਕੜ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ “ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਮੇਰਠ (ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ 11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ‘ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੀ ਰਹੱਸਮਈ ਪੁਕਾਰ ’ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਘਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਗੋਦਾਵਰੀ ਨਦੀ‘ ਤੇ ਇੱਕ ਪੁਲ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ…, ” ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਉਹ ਲਗਭਗ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਮੱਧ-ਪੂਰਬੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਪੰਜ ਹੋਰ ਸਾਲ ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਯੂਰਪੀਅਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ 'ਲੰਗਰ' ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਫੰਡਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਵਿਚ ਬਿਤਾਇਆ।



    ਖਹਿਰਾ ਬਾਬਾ ਨੇ ਕਿਹਾ “ਭਾਵੇਂ ਅਨਪੜ੍ਹ ਹੈ, ਮੈਂ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ, ਹਿੰਦੀ, ਪੰਜਾਬੀ, ਅਰਬੀ, ਡੱਚ ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਬੋਲਦਾ ਹਾਂ।”

    ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਤ ਦੀ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਏ ਪ੍ਰੋਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਤਾਂ ਖਹਿਰਾ ਬਾਬਾ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: “ਇਹ ਵਾਹੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਹੈ ... ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਹਨ। ਵੇਖੋ, ਇਸ 'ਲੰਗਰ' ਲਈ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਤਿੰਨ ਵਾਹਨ ਦਾਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ... ਪਰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮੇਰਾ ਸਿਰਫ ਕੱਪੜੇ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸੂਟ ਹਨ, ਮੈਂ ਇਥੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸੌਂਦਾ ਹਾਂ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਖਾਣਾ ਹੀ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ, ”

    ‘ਗੁਰੂ ਕਾ ਲੰਗਰ’ ਨੇ ਦੋ ਦਾਨ ਬਕਸੇ ਬਾਹਰ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿਚ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰੰਤੂ ਇਸ ਦੀ ਕਦੇ ਵੀ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਪੈਸਾ ਫਿਰ ‘ਲੰਗਰ’ ਵਿਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

    ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਇਕ ਵੱਡਾ ਦਿਨ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਖਹਿਰਾ ਬਾਬੇ ਨੇ 30 ਮਈ, 1606 ਨੂੰ, ਪੰਜਵੇਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦੀ 414 ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਦੇ ਸਮਾਰੋਹ ਲਈ ਮਹੀਨਾ ਭਰ ਸਮਾਰੋਹ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ' ਸ਼ਰਬਤ 'ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। (IANS Special)
    First published: