Home /News /explained /

ਜਾਣੋ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ISI, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੜਬੜੀ ਕਰਨ ਦੀ ਫਿਰਾਕ 'ਚ ਹਨ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦ ਸੰਗਠਨ

ਜਾਣੋ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ISI, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੜਬੜੀ ਕਰਨ ਦੀ ਫਿਰਾਕ 'ਚ ਹਨ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦ ਸੰਗਠਨ

ਜਾਣੋ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ISI, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੜਬੜੀ ਕਰਨ ਦੀ ਫਿਰਾਕ 'ਚ ਹਨ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦ ਸੰਗਠਨ

ਜਾਣੋ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ISI, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੜਬੜੀ ਕਰਨ ਦੀ ਫਿਰਾਕ 'ਚ ਹਨ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦ ਸੰਗਠਨ

ਆਈਐਸਆਈ (ISI) ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਫੈਲਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਬਾਖੂਬੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ 'ਚ ਹਰਿਆਣਾ 'ਚ ਫੜੇ ਗਏ 04 ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਤੋਂ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਬਦਨਾਮ ਖੁਫੀਆ ਏਜੰਸੀ ISI ਨੇ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਗੜਬੜ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਸੀ ਸਗੋਂ ਉਹ ਫਿਰ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਖਿਲਾਫ ਅੱਤਵਾਦ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਰਚ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਾਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਉਹ ਫਿਰ ਤੋਂ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲਿਆਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਗੜਬੜ ਕਰਨ ਦੀ ਫਿਰਾਕ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ ...
  • Share this:
ਆਈਐਸਆਈ (ISI) ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਫੈਲਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਬਾਖੂਬੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ 'ਚ ਹਰਿਆਣਾ 'ਚ ਫੜੇ ਗਏ 04 ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਤੋਂ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਬਦਨਾਮ ਖੁਫੀਆ ਏਜੰਸੀ ISI ਨੇ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਗੜਬੜ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਸੀ ਸਗੋਂ ਉਹ ਫਿਰ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਖਿਲਾਫ ਅੱਤਵਾਦ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਰਚ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਾਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਉਹ ਫਿਰ ਤੋਂ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲਿਆਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਗੜਬੜ ਕਰਨ ਦੀ ਫਿਰਾਕ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇਹ ਖੁਫੀਆ ਏਜੰਸੀ ਆਈ.ਐੱਸ.ਆਈ. ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਹਿਸ਼ਤੀ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਗੜਬੜੀਆਂ ਅਤੇ ਜਾਸੂਸੀ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ?

80 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਖ਼ੁਫ਼ੀਆ ਏਜੰਸੀ ਸੀਆਈਏ ਨੇ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਖਦੇੜਨ ਲਈ ਉਥੋਂ ਦੀਆਂ ਤਾਲਿਬਾਨ ਅਤੇ ਅਲ-ਕਾਇਦਾ ਵਰਗੀਆਂ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਈ.ਐਸ.ਆਈ. ਨੇ ,ਜੋ ਕਿ ਹੁਣ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਬਦਨਾਮ ਜਥੇਬੰਦੀ ਹੈ। ISI ਨੇ ਸੀਆਈਏ ਨਾਲ ਜੋ ਤਰੀਕੇ ਸਿੱਖੇ, ਹੁਣ ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦ ਦੀ ਫੌਜ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦਹਿਸ਼ਤ ਫੈਲਾਉਣ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਰਚਣ ਤੱਕ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਸਿਰਫ ਉਸਦਾ ਹੱਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਹਰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਉਸ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਣਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਆਈ.ਐਸ.ਆਈ (ISI)

ISI ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਇੰਟਰ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਣਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਹੀ ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਪਰ 80 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ, ਇਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਢਿੱਲੀ ਖੁਫੀਆ ਏਜੰਸੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਕਈ ਕਬਾਇਲੀ ਹਮਲਿਆਂ ਪਿੱਛੇ ਇਸ ਜਥੇਬੰਦੀ ਦਾ ਹੱਥ ਸੀ ਪਰ 1971 ਦੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ੌਜ ਨਾਲ ਆਈਐਸਆਈ (ISI)ਦੇ ਦੰਦ ਖੱਟੇ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਪੰਜੇ ਤਿੱਖੇ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵਰਗੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਘੜਨ ਦਾ ਕੰਮ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਖੁਫੀਆ ਏਜੰਸੀ ਸੀਆਈਏ ਨੇ ਉਦੋਂ ਸਿਖਾਇਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਸੋਵੀਅਤ ਫੌਜਾਂ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਸਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਬਣਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੌਕਸੀ ਯੁੱਧ ਰਾਹੀਂ ਹਰਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।

ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮੂਰਖ ਏਜੰਸੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ
ਇਹ ਖੇਡ ਲਗਭਗ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਚੱਲੀ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੀਆਈਏ ਨੇ ਆਈਐਸਆਈ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਨਿਪੁੰਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਬਦਨਾਮ ਏਜੰਸੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸੀਆਈਏ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਫੰਡਾਂ ਨਾਲ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦ ਦੀ ਪੂਰੀ ਫਸਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਸਰਗਰਮ ਹੈ।
ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ 'ਚ ਆਈ.ਐੱਸ.ਆਈ. ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇ ਕੇ ਇੰਨੀਆਂ ਅੱਤਵਾਦੀ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਵਧਦੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਪਿੱਛੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਹੱਥ

ਇਹ ਇੱਕ ਹਕੀਕਤ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤੀ ਪਿੱਛੇ ਆਈ.ਐਸ.ਆਈ. ਹੀ ਹੈ। ਜੋ ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਣੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਸਗੋਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਦੁਸ਼ਟ ਚੱਕਰ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਏਜੰਸੀ ਸਟਾਫ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੁਫੀਆ ਏਜੰਸੀ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਫੰਡਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਕਮੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੁਸ਼ਟ ਚੱਕਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪੈਸੇ ਦੇ ਕੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੁਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਅੱਤਵਾਦ ਤੋਂ ਖੁਫੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦਾ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਈ.ਐੱਸ.ਆਈ. 'ਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨਾਂ ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭੂਮਿਕਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਹੀ ਇੰਟਰ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਦੇ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਅਰਥਾਤ ਆਰਮੀ, ਏਅਰਫੋਰਸ ਅਤੇ ਨੇਵੀ ਦੇ ਅਫਸਰਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਇਸ ਦਾ ਮੁਖੀ ਕੌਣ ਹੈ?

ਆਈਐਸਆਈ ਦਾ ਮੁਖੀ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਜਨਰਲ ਰੈਂਕ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਤਿੰਨ ਡਿਪਟੀ ਹਨ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਵੱਖਰੇ ਵਿੰਗਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਵਿੰਗ ਇੰਟਰਨਲ ਵਿੰਗ, ਐਕਸਟਰਨਲ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਰਿਲੇਸ਼ਨ ਵਿੰਗ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਆਈਐਸਆਈ ਦੇ ਮੁਖੀ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਨਦੀਮ ਅੰਜੁਮ ਹਨ, ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵਿੰਗ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ

ਆਈਐਸਆਈ ਦੇ ਐਕਸਟਰਨਲ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਰਿਲੇਸ਼ਨ ਵਿੰਗ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ, ਪੈਸਾ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਤੱਕ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ 'ਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ 'ਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵਿੰਗਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਖਾਸ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਵਿੰਗ ਅੱਠ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ 'ਚ ਜਾਇੰਟ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਨਾਰਥ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ 'ਚ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਫਸਲ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਆਈਐਸਆਈ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਚਾਲਨ ਬੇਲਟ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਲਗਾਤਾਰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵਿੰਗਾਂ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਅਸਥਿਰਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ ਜਾਵੇ। ਇਸੇ ਲਈ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਆਪਣੇ ਜ਼ਰੀਏ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਆਈਐਸਆਈ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਗੜਬੜ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਸਿਖਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ ਵਿਸਫੋਟਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੜਕਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਰਿਹਾ ਹੈ

ਥਿੰਕ ਟੈਂਕ ਗਲੋਬਲ ਸਕਿਓਰਿਟੀ ਰਿਵਿਊ ਨੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਈਐਸਆਈ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਈਐਸਆਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਦੋ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਤਵਾਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ - ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਆਪਣੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ, ISI ਨੇ ਤਿੰਨ ਵੱਡੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਬਣਾਏ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੱਕਾਨੀ ਨੈੱਟਵਰਕ, ਅਫਗਾਨ ਤਾਲਿਬਾਨ ਅਤੇ ਅਲਕਾਇਦਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਅਫਗਾਨ ਤਾਲਿਬਾਨ ਅੱਜ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ 'ਤੇ ਨੱਚਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਹੀ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਮੰਨਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੜਬੜ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਘੁਸਪੈਠੀਏ ਆਈਐਸਆਈ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਉਹ ਜੇਹਾਦ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਣ 'ਚ ਸਫਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰੌਕਸੀ ਯੁੱਧ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ

ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਇਹ ਮੰਨਣ ਲੱਗ ਪਈ ਹੈ ਕਿ ਆਈਐਸਆਈ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਪਣੇ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੌਕਸੀ ਯੁੱਧ ਚਲਾਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਖੁਫੀਆ ਏਜੰਸੀ ਰਾਹੀਂ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਆਈਐਸਆਈ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਮ ਜੇਹਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ 2008 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਹਮਲੇ ਪਿੱਛੇ ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤੋਇਬਾ ਦਾ ਹੱਥ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਆਈਐਸਆਈ ਨਾਲ ਨੇੜਲੇ ਸਬੰਧ ਸਨ। ਨੂੰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਦੇਖੀ ਗਈ ਜੈਸ਼-ਏ-ਮੁਹੰਮਦ ਨੂੰ ਉਭਾਰਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਫੰਡਿੰਗ ਤੱਕ ਇਸ ਬਦਨਾਮ ਏਜੰਸੀ ਦਾ ਹੱਥ ਹੈ। ਹਿਜ਼ਬੁਲ ਮੁਜਾਹਿਦੀਨ ਨੂੰ ਵੀ ਆਈ.ਐਸ.ਆਈ. ਦੁਆਰਾ ਉਭਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਆਜ਼ਾਦ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਫਰੰਟ ਨੂੰ ਕੱਟ ਸਕੇ।

ਆਈ.ਐਸ.ਆਈ ਦੇ ਵੱਡੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸਮੂਹ

  • ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤੋਇਬਾ

  • ਜੈਸ਼-ਏ-ਮੁਹੰਮਦ

  • ਹਿਜ਼ਬੁਲ ਮੁਜਾਹਿਦੀਨ

  • ਅਲ ਬਦਰ

  • ਅਲ ਕਾਇਦਾ

  • ਹਰਕਤ-ਉਲ-ਮੁਜਾਹਿਦੀਨ

  • ਹੱਕਾਨੀ ਨੈੱਟਵਰਕ

  • ਅਫਗਾਨ ਤਾਲਿਬਾਨ


80ਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ?

1984 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਜਨਰਲ ਜ਼ਿਆ-ਉਲ-ਹੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਈਐਸਆਈ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦਾਂ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਰਚੀ। ਫਿਰ ਜਨਰਲ ਪਰਵੇਜ਼ ਮੁਸ਼ੱਰਫ਼ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਗਤੀ ਦਿੱਤੀ।

ਕਿਵੇਂ ਹਨ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈਐਸਆਈ ਏਜੰਟ?

ਦੂਤਾਵਾਸ ਵਿੱਚ
ਬਹੁ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ
NGO ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਮ ਵਜੋਂ
ਇੱਕ ਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਵਜੋਂ

ਕਿਹੜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਹੈ ਸਹਿਯੋਗ?

ਆਈਐਸਆਈ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਫੀਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਸਰਵਿਸਿਜ਼, ਚੀਨੀ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ, ਯੂਐਸ ਸੀਆਈਏ ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਦੀ ਐਮਆਈ6 ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ ਸਰਗਰਮ?

ਆਈਐਸਆਈ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਚਨਾ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਰਾਹੀਂ ਸਰਗਰਮ ਹੈ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ - ਨੇਪਾਲ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ, ਭਾਰਤ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ, ਈਰਾਨ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਹਨ।
Published by:rupinderkaursab
First published:

Tags: Intelligence Quotient, ISI, Pakistan, Terrorist

ਅਗਲੀ ਖਬਰ