New Vehicle Scrap Policy: ਨਵੀਂ ਵਾਹਨ ਸਕਰੈਪ ਨੀਤੀ ਨਾਲ ਫ਼ਾਇਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨ

News18 Punjabi | TRENDING DESK
Updated: March 23, 2021, 1:21 PM IST
share image
New Vehicle Scrap Policy: ਨਵੀਂ ਵਾਹਨ ਸਕਰੈਪ ਨੀਤੀ ਨਾਲ ਫ਼ਾਇਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨ

  • Share this:
  • Facebook share img
  • Twitter share img
  • Linkedin share img
ਇਸ ਵਾਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ 2021 ਵਿੱਚ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ ਨੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲਟਕਦੀ ਆ ਰਹੀ "ਨਵੀਂ ਵਹੀਕਲ ਸਕਰੈਪ ਪਾਲਿਸੀ" ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਹੀ ਕੇਂਦਰੀ ਸੜਕ, ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਮੰਤਰੀ ਨਿਤਿਨ ਗਡਕਰੀ ਨੇ ਤਾਜ਼ਾ ਲੋਕ ਸਭਾ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿਚ ਵੇਰਵਿਆਂ ਦਾ ਖ਼ੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਨਵੀਂ ਵਹੀਕਲ ਸਕਰੈਪ ਪਾਲਿਸੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਾਲਿਸੀ ਦਾ ਪੂਰਾ ਰੋਲ ਆਊਟ ਅਗਲੇ 15 ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਵੀਂ ਸਕੋਰਿੰਗ ਨੀਤੀ ਸਵੈਇੱਛਕ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਹਨਾਂ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਫਿਟਨੈੱਸ ਟੈੱਸਟਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੋਏਗੀ। ਕਈਆਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਹਨ ਕਿ ਨਵੀਂ ਵਹੀਕਲ ਸਕਰੈਪ ਪਾਲਿਸੀ ਨਾਲ ਕੀ-ਕੀ ਬਦਲਾਅ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਆਓ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ।

ਕੀ ਹੈ ਨਵੀਂ ਵਹੀਕਲ ਸਕਰੈਪ ਪਾਲਿਸੀ :
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਕਰੈਪ ਨੀਤੀ ਉਦੋਂ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਵਾਹਨ ਦਾ ਜੀਵਨ-ਚੱਕਰ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਾਹਨ ਦੀ ਉਮਰ 20 ਸਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਵਾਹਨ ਦੀ ਉਮਰ 15 ਸਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਤੀਬਰਤਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੱਛਮੀ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣਾ ਵਾਹਨ ਸਕਰੈਪ ਯਾਰਡ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਵਹੀਕਲ ਦਾ ਪੁਰਜ਼ਾ-ਪੁਰਜ਼ਾ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਡਿਸਮੈਂਟਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਚੋਂ ਨਿਕਲੇ ਸਟੀਲ ਨੂੰ ਰੀਸਾਈਕਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਵਾਹਨਾਂ ਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕੇ। ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਨੀਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਬਹੁਤੇ ਵਾਹਨ ਤਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਇਸ ਸਮੇਂ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਵਹੀਕਲ ਸਕਰੈਪ ਪਾਲਿਸੀ ਨਾਲ ਹੋਵੇਗਾ ਕੀ :
ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਕਿ ਵਹੀਕਲ ਦਾ ਇੱਕ ਜੀਵਨ ਚੱਕਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵੀ ਘਟਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਵਹੀਕਲ ਇੰਡਸਟਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਫ਼ਾਇਦਾ ਮਿਲੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਤੋਂ ਹਟਣਗੀਆਂ ਤਾਂ ਨਵੀਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਬਣੇਗੀ। ਅਜੇ ਤੱਕ ਨੀਤੀ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸਪਸ਼ਟ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੋ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਨਿਤਿਨ ਗਡਕਰੀ ਵੱਲੋਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਉਸ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ 15 ਸਾਲ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਵਾਹਨ ਅਤੇ 20 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਵਾਹਨ ਸਕ੍ਰੈਪੇਜ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸਮੇਂ ਸੀਮਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਰੇ ਵਾਹਨ ਸਕਰੈਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਗੇ :
ਅਜਿਹਾ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਵਾਹਨ ਸਕਰੈਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਣਗੇ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਸਵੈਇੱਛਕ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇੱਕ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ ਕਿ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦਾ ਫਿਟਨੈੱਸ ਟੈੱਸਟ ਕਰਵਾਉਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਜੇ ਵਾਹਨ ਫਿਟਨੈੱਸ ਟੈੱਸਟ ਪਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ 5 ਸਾਲ ਵਾਧੂ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੋਵੇਗੀ ਪਰ ਜੇ ਟੈੱਸਟ ਪਾਸ ਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ ਤੇ ਉਹ ਰੋਡ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਸਕੇਗਾ।

ਵਾਹਨ ਨੂੰ ਸਕਰੈਪ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਕੀ ਫ਼ਾਇਦਾ ਹੋਵੇਗਾ :
ਨਿਤਿਨ ਗਡਕਰੀ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਕੁੱਝ ਫ਼ਾਇਦੇ ਗਿਣਾਏ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਇਹ ਕਿ ਜੇ ਮਾਲਕ ਵੱਲੋਂ ਵਾਹਨ ਨੂੰ ਸਕਰੈਪ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਐਕਸ-ਸ਼ੋਅਰੂਮ ਕੀਮਤ ਦਾ 4 ਤੋਂ 6 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਾਹਨ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਰੋਡ ਟੈਕਸ 'ਤੇ 25 ਫ਼ੀਸਦੀ ਛੋਟ ਵੀ ਮਿਲੇਗੀ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਕਰੈਪ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਗੱਡੀ 'ਤੇ 5 ਫ਼ੀਸਦੀ ਛੋਟ ਦੇਣ।

ਵਾਹਨ ਦਾ ਫਿਟਨੈੱਸ ਟੈੱਸਟ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ :
ਇੱਕ ਫਿਟਨੈੱਸ ਟੈੱਸਟ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ (ਪੀਯੂਸੀ) ਟੈੱਸਟ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਕੁਆਲਿਟੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਰੇਕ ਟੈੱਸਟ, ਇੰਜਨ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਹੋਰ ਟੈੱਸਟ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਨਿਤਿਨ ਗਡਕਰੀ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇੱਕ ਫਿਟਨੈੱਸ ਟੈੱਸਟ ਸਵੈਚਾਲਿਤ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਕੇਂਦਰ ਪੀਪੀਪੀ ਮਾਡਲ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ ਤੇ ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਰੇਕ ਫਿਟਨੈੱਸ ਟੈੱਸਟ ਵਿਚੋਂ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 30,000-40,000 ਰੁਪਏ ਵਾਪਸ ਮਿਲਣਗੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਫਿਟਨੈੱਸ ਟੈੱਸਟ ਹੋਏ ਵਾਹਨਾਂ 'ਤੇ ਗਰੀਨ ਸੈਸ ਵੀ ਦੇਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਵਾਹਨ ਇਸ ਟੈੱਸਟ ਨੂੰ ਪਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਵਾਹਨ ਸੜਕ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਲਈ ਰਜਿਸਟਰਡ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਤੇ ਐਮਵੀ ਐਕਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਿਨਾਂ ਆਰਸੀ ਤੋਂ ਕਾਰ ਚਲਾਉਣਾ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ।
Published by: Anuradha Shukla
First published: March 23, 2021, 11:31 AM IST
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ
ਅਗਲੀ ਖ਼ਬਰ