Home /News /explained /

ਪੜ੍ਹੋ ਕਿਹੜਾ ਹੈ ਭਾਰਤ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਸੂਬਾ ਜਿੱਥੇ ਹਿੰਦੂ ਵੀ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਇੱਕ ਤੋ ਵੱਧ ਵਿਆਹ

ਪੜ੍ਹੋ ਕਿਹੜਾ ਹੈ ਭਾਰਤ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਸੂਬਾ ਜਿੱਥੇ ਹਿੰਦੂ ਵੀ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਇੱਕ ਤੋ ਵੱਧ ਵਿਆਹ

ਜਦੋਂ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਰਾਜ ਸੀ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਸਿਵਲ ਕੋਡ ਲਾਗੂ ਸੀ। ਇਹ ਗੱਲ 1867 ਦੀ ਹੈ। ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਿਵਲ ਕੋਡ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਗੋਆ ਦੇ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ ਲਈ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਨ- ਈਸਾਈ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ।

ਜਦੋਂ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਰਾਜ ਸੀ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਸਿਵਲ ਕੋਡ ਲਾਗੂ ਸੀ। ਇਹ ਗੱਲ 1867 ਦੀ ਹੈ। ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਿਵਲ ਕੋਡ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਗੋਆ ਦੇ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ ਲਈ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਨ- ਈਸਾਈ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ।

ਜਦੋਂ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਰਾਜ ਸੀ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਸਿਵਲ ਕੋਡ ਲਾਗੂ ਸੀ। ਇਹ ਗੱਲ 1867 ਦੀ ਹੈ। ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਿਵਲ ਕੋਡ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਗੋਆ ਦੇ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ ਲਈ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਨ- ਈਸਾਈ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ।

ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ ...
  • Share this:
ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਅਧਿਕਾਰ ਵੀ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਪਰ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਵੀ ਕਾਨੂੰਨ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਸ਼ਾਇਦ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ । ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਯੂਨੀਫਾਰਮ ਸਿਵਲ ਕੋਡ ਕਾਨੂੰਨ , ਇਹ ਉਹ ਕਾਨੂੰਨ ਹੈ ਜੋ ਇਕ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਕਿੱਥੇ ਲਾਗੂ ਸੀ ਜਾਂ ਹੁਣ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੈ ਜਾਂ ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੋਰ ਕਿਹੜੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਯੂਨੀਫਾਰਮ ਸਿਵਲ ਕੋਡ (Uniform Civil Code) ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਹੁਣ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸ਼ਰਤਾਂ ਵੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁ-ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ। ਹੁਣ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਨੇ ਯੂਨੀਫਾਰਮ ਸਿਵਲ ਕੋਡਵੱਲ ਕਦਮ ਵਧਾਇਆ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਇਸ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ, ਉਤਰਾਧਿਕਾਰ, ਜਾਇਦਾਦ ਅਤੇ ਤਲਾਕ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ। ਵੈਸੇ ਤਾਂ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਾਗੂ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਨਾ ਤਾਂ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਹੋਰ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਪਹਿਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿਜਿਸ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਫਾਰਮ ਸਿਵਲ ਕੋਡ ਲਾਗੂ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਤਾਂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਵਿਆਹਾਂ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਰਾਜ ਗੋਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਰਾਜ ਸੀ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਸਿਵਲ ਕੋਡ ਲਾਗੂ ਸੀ। ਇਹ ਗੱਲ 1867 ਦੀ ਹੈ। ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਿਵਲ ਕੋਡ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਗੋਆ ਦੇ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ ਲਈ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਨ- ਈਸਾਈ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ।

ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਵਿਆਹਾਂ ਦਾ ਕੀ ਸੀ ਰਿਵਾਜ?
ਉਸ ਸਮੇਂ ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਆਹਾਂ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਸੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਿਆਹ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਫਾਰਮ ਸਿਵਲ ਕੋਡ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਲਈ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਵਿਆਹ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਵਿਵਸਥਾ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਸਿਰਫ ਉੱਥੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਅੱਜ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਗੂ ਹੈ।

ਗੋਆ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਣ 'ਤੇ ਕੀ ਹੋਇਆ?
ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਗੋਆ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਨਵੇਂ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਸਿਵਲ ਕੋਡ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਸ਼ਾਸਨ ਅਧੀਨ 93 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਉੱਥੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁ-ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜੇਕਰ ਪਤਨੀ ਤੋਂ 25 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਤੀ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਆਹ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜੇਕਰ ਪਤਨੀ 30 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਪਤੀ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਆਹ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੀ ਸਥਿਤੀ ਸੀ
ਜੇਕਰ ਬਹੁ-ਵਿਆਹ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਦੇ ਕਈ ਵਿਆਹ ਬਹੁਤ ਆਮ ਸਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਅਫਸਰ ਇਹ ਸਭ ਬਹੁਤ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਸ 'ਤੇ ਕੋਈ ਪਾਬੰਦੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤੇ ਕਈ ਰਾਜਿਆਂ ਕੋਲ ਰਾਣੀਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।

ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਰਾਜ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ 80 ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਾਣੀਆਂ ਸਨ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰਾਣੀਆਂ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ। ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵੀ ਕਈ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਡਾਲਮੀਆ ਨੇ 6 ਵਿਆਹ ਕੀਤੇ ਸਨ।

ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਿਵਲ ਕੋਡ
ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1935 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਿਵਲ ਸਿਵਲ ਕੋਡ ਐਕਟ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਕਾਰਨ ਵਿਆਹ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਬੀਲਾ ਅਜੇ ਵੀ ਬਹੁ-ਵਿਆਹ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵੈਸੇ, ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਵਿਚ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਕ ਗੋਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੰਪਾ ਕੋਹਰਾਨ ਥਾਰ ਜਾਂ ਚਨਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਇਕ ਆਦਮੀ ਦੀਆਂ ਕਈ ਪਤਨੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਕਬੀਲਾ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਇਹ ਰਿਵਾਜ ਅਜੇ ਵੀ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ, ਜ਼ੀਓਨਾ ਚਾਨਾ ਦੀਆਂ 38 ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ 89 ਬੱਚੇ ਸਨ। ਜੀਓਨਾ ਦਾ 2021 ਵਿੱਚ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਕੋਲ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ। ਕਾਨੂੰਨ ਇਸ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਬਹੁ-ਵਿਆਹ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਦਖਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।

ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁ-ਵਿਆਹ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ 1971 ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਗਣਤੰਤਰ ਰਾਜ ਬਣ ਗਿਆ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸਿਵਲ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਿਆਹਾਂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ।
Published by:Amelia Punjabi
First published:

Tags: Goa, India

ਅਗਲੀ ਖਬਰ