Home /News /explained /

Explained: ਕੋਰੋਨਾ ਮਰੀਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ, ਜਾਣੋ ਰੋਚਕ ਜਾਣਕਾਰੀ...

Explained: ਕੋਰੋਨਾ ਮਰੀਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ, ਜਾਣੋ ਰੋਚਕ ਜਾਣਕਾਰੀ...

COVID: ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ 17 ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਫੈਲਿਆ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਵੇਰੀਐਂਟ- WHO (ਸੰਕੇਤਕ ਫੋਟੋ)

COVID: ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ 17 ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਫੈਲਿਆ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਵੇਰੀਐਂਟ- WHO (ਸੰਕੇਤਕ ਫੋਟੋ)

  • Share this:
    ਕੋਰੋਨਾ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਰੋਹ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਬਿਸਤਰੇ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਘਾਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਆਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਦੀ ਘਾਟ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜੀਵਨ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲਾ ਉਪਕਰਨ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿਹੜੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹੋਰ ਵਿਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਉਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

    ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਕੀ ਹੈ?

    ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਮ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਸਮਝਦੇ ਹੋ, ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਸਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਇੰਨੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸਾਹ ਲੈ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਦੋ ਕਿਸਮ ਦੇ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਮਕੈਨੀਕਲ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਨਾਨ-ਇਨਵੇਸਿਵ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ। ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੇ ਆਈਸੀਯੂ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਅਕਸਰ ਮਕੈਨੀਕਲ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਟਿਊਬ ਰਾਹੀਂ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਨਾੜੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

    ਇਹ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿਚ ਆਕਸੀਜਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਨੂੰ ਵੀ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਸਾਹ ਦੇ ਪਾਈਪ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਨੱਕ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰ ਕੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿਚ ਆਕਸੀਜਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।

    ਕਦੋਂ ਤੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ

    ਵੈਂਟੀਲੇਟਰਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ 1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਉਦੋਂ ਆਇਰਨ ਲੰਗ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਉਦੋਂ ਪੋਲੀਓ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੁਨੀਆ ਬਹੁਤ ਜਾਨਾਂ ਗੁਆ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਪਰ ਉਦੋਂ ਇਸ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਖ਼ੂਬੀਆਂ ਸਨ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਵੈਂਟੀਲੇਟਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ੂਬੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਗਈਆਂ।

    ਕਿਸ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪੈਂਦੀ ਹੈ

    ਅਜਿਹੇ ਮਰੀਜ਼ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸਾਹ ਨਹੀਂ ਲੈ ਪਾ ਰਹੇ ਤੇ ਖ਼ਾਸਕਰ ਆਈਸੀਯੂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਮਰੀਜ਼ ਇਸ ਮਸ਼ੀਨ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਐਨਸਥੀਸੀਆ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗਲੇ ਵਿਚ ਇੱਕ ਟਿਊਬ ਪਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਆਕਸੀਜਨ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਬਾਹਰ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ, ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਵੈਂਟੀਲੇਟਰਾਂ' ਤੇ 40 ਤੋਂ 50% ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ, ਵਿਗਿਆਨੀ ਇਸ ਸਮੇਂ ਕਿਸੇ ਪੱਕੇ ਨਤੀਜੇ ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕੇ ਹਨ।

    ਕੀ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ

    ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਮੋਰੀ ਰਾਹੀਂ ਆਕਸੀਜਨ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ 'ਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿਚ ਨਿਊਰੋਮਸਕੂਲਰ ਬਲੌਕਰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ 'ਤੇ ਰੱਖਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਦਵਾਈ ਦੇ ਕੇ ਵਾਇਰਲ ਲੋਡ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਫੇਫੜੇ ਬਿਨਾਂ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਣ।

    ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਦੇ ਹੋਰ ਵਿਕਲਪਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ

    ਕਿਉਂਕਿ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਸਪਤਾਲ ਜਾਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੀਮਤ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਮਾਹਿਰ ਸਾਲ 2020 ਤੋਂ ਇਸ ਦੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰਤੀਬ ਵਿਚ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਲੰਡਨ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿਚ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਉਪਕਰਨ ਬਣਾਇਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੀ-ਪੈਪ ਯੰਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

    ਸੀ-ਪੈਪ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ

    ਇਹ ਆਕਸੀਜਨ ਮਾਸਕ ਤੇ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਦੇ ਵਿਚ ਦਾ ਉਪਕਰਨ ਹੈ। ਇਸ ਮਸ਼ੀਨ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਆਕਸੀਜਨ ਤੇ ਹਵਾ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਨ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਆਕਸੀਜਨ ਮਾਸਕ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਮਾਤਰਾ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਰੀਜ਼ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਹਟਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੀ-ਪੈਪ ਵਿਚ, ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਸਾਹ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਯਾਨੀ, ਸੀ-ਪੈਪ ਤੁਲਨਾਤਮਿਕ ਤੰਦਰੁਸਤ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤੇ ਅਜੇ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
    Published by:Gurwinder Singh
    First published:

    Tags: China coronavirus, Corona vaccine, Coronavirus, Ventilator

    ਅਗਲੀ ਖਬਰ