Savings Accounts: ਕੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਬੱਚਤ ਖਾਤੇ

ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਬੱਚਤ ਖਾਤਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ, ਕੁਝ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਸਬੰਧਤ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਾਉਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ, ਪੈਨ ਕਾਰਡ, ਪਤੇ ਦਾ ਸਬੂਤ (ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਬਿੱਲ, ਟੈਲੀਫੋਨ ਬਿੱਲ) ਆਦਿ ਵਰਗੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

Savings Accounts: ਕੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਬੱਚਤ ਖਾਤੇ (ਸੰਕੇਤਿਕ ਤਸਵੀਰ)

  • Share this:
    ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਲਈ, ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੀਮਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣ ਲਈ, ਬੈਂਕ ਜਾਂ ਡਾਕਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਬੱਚਤ ਖਾਤਾ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਹਰ ਕੋਈ ਘਰ ਖਰੀਦਣ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਵਿਆਹ, ਬੀਮਾਰੀ ਆਦਿ ਲਈ ਆਮਦਨ ਦੀ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰਕਮ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਬੱਚਤਾਂ ਲਈ ਬੱਚਤ ਖਾਤੇ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਬੱਚਤ ਖਾਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ, ਨਿੱਜੀ ਜਾਂ ਸਹਿਕਾਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਲ੍ਹਵਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। 

    ਬੈਂਕ ਅਨੁਸਾਰ ਬੱਚਤ ਖਾਤਿਆਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਬੱਚਤ ਖਾਤਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਵਿਕਲਪ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਬੱਚਤ ਖਾਤਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ, ਕੁਝ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਸਬੰਧਤ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਾਉਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ, ਪੈਨ ਕਾਰਡ, ਪਤੇ ਦਾ ਸਬੂਤ (ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਬਿੱਲ, ਟੈਲੀਫੋਨ ਬਿੱਲ) ਆਦਿ ਵਰਗੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। 

    ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਡਿਜੀਟਲ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਇੱਕ ਤਰਜੀਹ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਕੁਝ ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਡਿਜੀਟਲ ਸੇਵਿੰਗ ਅਕਾਉਂਟ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਉਪਲਬਧ ਕਰਾਇਆ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਚਤ ਖਾਤਾ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਸਿੱਧੇ ਬੈਂਕ ਦੀ ਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ KYC ਨੂੰ ਆਨਲਾਈਨ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਖਾਤਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇੱਥੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਬੱਚਤ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਰਕਮ 'ਤੇ ਵਿਆਜ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। 

    ਤਾਂ ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਬੱਚਤ ਖਾਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਕੀ ਹਨ: 

    ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਲਈ ਹੁਣ ਬੱਚਤ ਖਾਤਾ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬੱਚਤ ਖਾਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹਨ, ਤੁਸੀਂ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਵਿੱਚੋਂ ਸਹੀ ਵਿਕਲਪ ਚੁਣ ਸਕਦੇ ਹੋ।

    ਬੇਸਿਕ ਜਾਂ ਰੈਗੂਲਰ ਸੇਵਿੰਗ ਅਕਾਉਂਟ

    ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਿਸਮ ਦਾ ਬੱਚਤ ਖਾਤਾ ਹੈ। ਪੈਸੇ ਦੀ ਬੱਚਤ ਅਤੇ ਬੱਚਤ ਦੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਖਾਤੇ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸੀਮਾ ਤੱਕ ਬਕਾਇਆ ਰੱਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੁਰਮਾਨਾ ਭਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

    ਤਨਖਾਹ ਅਧਾਰਤ ਬੱਚਤ ਖਾਤਾ

    ਜਿਸ ਕੰਪਨੀ ਜਾਂ ਫਰਮ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਜਾਂ ਫਰਮ ਤੁਹਾਡੀ ਤਨਖਾਹ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਖਾਤਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰਕਮ ਬਕਾਇਆ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਲਗਾਤਾਰ 3 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਇਸ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਤਨਖ਼ਾਹ ਜਮ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਖਾਤਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਇੱਕ ਆਮ ਬੱਚਤ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

    ਜ਼ੀਰੋ ਬੈਲੇਂਸ ਖਾਤਾ

    ਜ਼ੀਰੋ ਬੈਲੇਂਸ ਖਾਤਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਬੱਚਤ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਸੈਲਰੀ ਬੇਸਡ ਸੇਵਿੰਗ ਅਕਾਉਂਟ ਅਤੇ ਜ਼ੀਰੋ ਬੈਲੇਂਸ ਅਕਾਉਂਟ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤਾ ਅੰਤਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਜ਼ਦੂਰ ਜਮਾਤ ਵੱਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਜ਼ੀਰੋ ਬੈਲੇਂਸ ਖਾਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਖਾਤਾ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਰਗਾਂ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਲਈ ਖਾਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਬਕਾਇਆ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ।

    ਨਾਬਾਲਗ ਬੱਚਤ ਖਾਤਾ

    ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਸਭ ਕੁਝ ਔਨਲਾਈਨ ਹੈ। ਸਿੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਕੋਈ ਤੱਕ ਹੁਣ ਔਨਲਾਈਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਖਾਤਾ ਸਕੂਲੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬੈਂਕਿੰਗ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਣ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਖਾਤਾ ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸਬੰਧਤ ਬੱਚਾ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਨੂੰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਬੈਲੇਂਸ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਦੇ 18 ਸਾਲ ਦੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸ ਖਾਤੇ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਬੱਚਤ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

    ਸੰਯੁਕਤ ਖਾਤਾ

    ਜੇਕਰ ਇੱਕੋ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਅਕਤੀ ਇੱਕੋ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਬੱਚਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਖਾਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਵਿਕਲਪ ਹੈ। ਇਹ ਖਾਤਾ ਜਾਂ ਤਾਂ ਕੋਈ ਇੱਕ ਚਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇਸਨੂੰ ਸਰਵਾਈਵਰ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਇਸ ਖਾਤੇ ਤੋਂ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਖਾਤਾ ਧਾਰਕ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਬਚਤ ਖਾਤੇ ਵਾਂਗ ਸਾਰੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

    ਸੀਨੀਅਰ ਸਿਟੀਜ਼ਨ ਸੇਵਿੰਗ ਅਕਾਉਂਟ

    ਇਸ ਖਾਤੇ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਨਿਯਮਤ ਬੱਚਤ ਖਾਤੇ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਸੀਨੀਅਰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਰਕਮ 'ਤੇ ਉੱਚ ਵਿਆਜ ਦਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬੈਂਕਿੰਗ ਅਧਿਕਾਰ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਖਾਤਾ ਸਬੰਧਤ ਸੀਨੀਅਰ ਸਿਟੀਜ਼ਨ ਦੇ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਖਾਤੇ ਜਾਂ ਪੈਨਸ਼ਨ ਫੰਡ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੋਰ ਸਕੀਮਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਖਾਤਾਧਾਰਕ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਸਕੀਮਾਂ ਦੀ ਰਕਮ ਇੱਕ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

    ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਬਚਤ ਖਾਤਾ

    ਬਜ਼ੁਰਗ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਬੱਚਤ ਖਾਤਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਖਾਤਾ ਖੋਲ੍ਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਬੰਧਤ ਔਰਤ ਨੂੰ ਜਮ੍ਹਾ 'ਤੇ 0.5% ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਆਜ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੋਰ ਲਾਭ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਬੈਂਕ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਖਾਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਸਕਣ। ਇਸ ਖਾਤੇ ਰਾਹੀਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਖਰੀਦਦਾਰੀ 'ਤੇ ਛੋਟ, ਲੋਨ 'ਤੇ ਘੱਟ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ, ਡੀਮੈਟ ਖਾਤੇ ਦੇ ਖਰਚਿਆਂ 'ਤੇ ਛੋਟ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

    ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਬੈਂਕ ਐਨਆਰਆਈਜ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਬੱਚਤ ਖਾਤਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੁਝ ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਕਿਸਮ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਖਾਤਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਬਚਤ 'ਤੇ ਉੱਚ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਉੱਚ ਵਿਆਜ ਦਰ ਲਈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਰਕਮ ਵੱਧ ਰੱਖਣੀ ਪਵੇਗੀ।
    Published by:Anuradha Shukla
    First published:
    Advertisement
    Advertisement