• Home
  • »
  • News
  • »
  • explained
  • »
  • LOVE AFFAIRS VIOLENCE AT HOME FAILURE IN EXAMS MAJOR REASONS FOR SUICIDES AMONG TEENAGERS GH AS

ਘਰੇਲੂ ਕਲੇਸ਼, ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਸੰਬੰਧ ਹਨ ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕਾਰਨ, ਵਿਆਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵੀ ਹੈ ਕਾਰਨ

(AFP)

(AFP)

  • Share this:
ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਰ ਚਾਰ ਮਿੰਟਾਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ 1.39 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 41% 14 ਤੋਂ 30 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਨ। ਯਾਨੀ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਘੱਟ ਹੈ। ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਝਗੜੇ, ਪ੍ਰੇਮ ਸੰਬੰਧ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਗੱਲ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰੀ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਇਰਾਨੀ ਨੇ 30 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀ ਸੀ।

NCRB ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਤਮਹੱਤਿਆ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵੀ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ। 2018 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 2019 ਵਿੱਚ ਆਤਮਹੱਤਿਆ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ 34% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਘਰੇਲੂ ਝਗੜੇ ਹਨ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।

2017 ਤੋਂ 2019 ਤੱਕ ਘਰੇਲੂ ਵਿਵਾਦ ਕਾਰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। 2019 ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 79,607 ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 23% ਨੇ ਘਰੇਲੂ ਵਿਵਾਦ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ 18 ਤੋਂ 30 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਆਦਮੀਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਹੈ। ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਆਹ ਦਾ ਵਿਵਾਦ, ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।

3 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, 202 ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਜਾਂ ਸਰੀਰਕ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦੁਆਰਾ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ ਹੈ। 14-18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।

ਅੱਲ੍ਹੜ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਕਾਰਨ ਘਰੇਲੂ ਕਲੇਸ਼, ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਸੰਬੰਧ ਹਨ

ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ 14-18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਦਾ ਸਬੰਧ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਘਰੇਲੂ ਕਲੇਸ਼ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰੇਮ ਸੰਬੰਧਾਂ ਕਾਰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਸ਼ੋਰ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਲ 2019 ਵਿਚ ਘਰੇਲੂ ਵਿਵਾਦਾਂ ਕਾਰਨ 2,151 ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਨੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ ਸੀ, ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਕਾਰਨ 1,379 ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਮੇਲੇ ਕਾਰਨ 1,257 ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਨੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ ਸੀ। ਯਾਨੀ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੁੱਲ ਨਾਬਾਲਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 57% ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ।

ਘਰੇਲੂ ਵਿਵਾਦ ਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। 2017 ਤੋਂ 2019 ਦੌਰਾਨ 14 ਤੋਂ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਕੁੱਲ 6,098 ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਨੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 58% ਕੁੜੀਆਂ ਸਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲਤਾ ਕਾਰਨ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤਤਾ ਵਧੇਰੇ ਹੈ।

ਘਰੇਲੂ ਕਲੇਸ਼, ਬਿਮਾਰੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ (18 ਤੋਂ 30 ਸਾਲ)

ਘਰੇਲੂ ਕਲੇਸ਼ ਵੀ 18-30 ਸਾਲ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਬਿਮਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੌਜਵਾਨ ਪ੍ਰੇਮ ਸੰਬੰਧਾਂ ਕਾਰਨ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਾਲ 2019 ਵਿਚ ਘਰੇਲੂ ਕਲੇਸ਼ ਕਾਰਨ 16,280 ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ ਸੀ, 5,786 ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਅਤੇ 4,236 ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਾਰਨ। ਯਾਨੀ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੁੱਲ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ।

ਸਾਲ 2017 ਤੋਂ 2019 ਤੱਕ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਾਰਨ ਕੁੱਲ 13,386 ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ (4509) ਆਤਮਹੱਤਿਆ ਦਾਜ ਕਾਰਨ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 93% ਔਰਤਾਂ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਜ ਕਾਰਨ 14 ਤੋਂ 18 ਸਾਲ ਦੀਆਂ 59 ਕੁੜੀਆਂ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈਆਂ। ਦਾਜ ਵਿਆਹ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਸਾਲ 2019 ਵਿਚ ਹੀ ਦਾਜ ਕਾਰਨ 1,427 ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ ਸੀ।

ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਰਨ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ 6,500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਕਾਰਨ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨੇ ਮਾਨਸਿਕ ਬਿਮਾਰੀ ਜਾਂ ਪਾਗਲਪਣ ਕਾਰਨ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ ਹੈ। ਕੈਂਸਰ, ਏਡਜ਼ ਅਤੇ ਅਧਰੰਗ ਵੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਬਾਕੀ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ।

ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਜੋ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸਮਝੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਰਦਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਦਮੇ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਸਾਲ 2019 ਵਿਚ 5,957 ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ ਸੀ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ (2680) ਕਿਸਾਨ ਹਨ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ 1331 ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ ਹੈ। ਸਾਲ 2017 ਤੋਂ 2019 ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਦੇ 17,675 ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ ਸੀ।

2018 ਤੋਂ 2019 ਦੌਰਾਨ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਤਮਹੱਤਿਆ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 35% ਵਧੇ ਹਨ। ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। 2018 ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 443 ਸੀ ਜੋ 2019 ਵਿੱਚ ਵਧ ਕੇ 641ਹੋ ਗਈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ 37% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 2018 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 2019 ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਮਿਆਦ ਦੌਰਾਨ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਆਤਮਹੱਤਿਆ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ 21% ਦੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।
Published by:Anuradha Shukla
First published: