• Home
  • »
  • News
  • »
  • explained
  • »
  • MADAN MOHAN MALAVIYA BIRTHDAY WHY IS HE SO MUCH RESPECTED INDIAN FREEDOM MOVEMENT HISTOY GH AP

Madan Mohan Malaviya Death Anniversary: ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਮਹਾਮਨਾ ਬਾਰੇ

ਮਾਲਵੀਆ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ 1909, 1918, 1932 ਅਤੇ 1933 ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਹੇ। ਉਹ ਇੱਕ ਨਰਮਪੰਥੀ ਨੇਤਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1916 ਵਿੱਚ ਲਖਨਊ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਚੋਣ ਮੰਡਲ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਸੀ।

Madan Mohan Malaviya Death Anniversary: ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਮਹਾਮਨਾ ਬਾਰੇ

  • Share this:
ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੰਡਿਤ ਮਦਨ ਮੋਹਨ ਮਾਲਵੀਆ ਦਾ ਨਾਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਮਹਾਮਨਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (BHU) ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸਨ। 12 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਦੇਸ਼ ਮਹਾਨ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ, ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਵਕੀਲ ਮਦਨ ਮੋਹਨ ਮਾਲਵੀਆ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਰਸੀ 'ਤੇ ਯਾਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੰਡਿਤ ਮਦਨ ਮੋਹਨ ਮਾਲਵੀਆ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਮਾਜ ਦੀ ਉੱਨਤੀ ਲਈ ਆਦਰਸ਼ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਦਿਲ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 25 ਦਸੰਬਰ 1861 ਨੂੰ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਦੇ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਬ੍ਰਜਨਾਥ ਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਭੂਨਾਦੇਵੀ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਡਿਤ ਜੀ ਨੇ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬੀ.ਏ. ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਮਾਰਕੰਡ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਛਪਦੀਆਂ ਸਨ।

ਇੰਝ ਜਿੱਤਿਆ ਸਭ ਦਾ ਦਿਲ : 1886 ਵਿਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਕਲਕੱਤਾ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਬੋਧਨ ਨੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਦਿਲ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਸਫ਼ਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਰਥਿਕ ਮਦਦ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਖਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਮਾਲਵੀਆ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ 1909, 1918, 1932 ਅਤੇ 1933 ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਹੇ। ਉਹ ਇੱਕ ਨਰਮਪੰਥੀ ਨੇਤਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1916 ਵਿੱਚ ਲਖਨਊ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਚੋਣ ਮੰਡਲ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਸੀ। 1889 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਆ ਓਪੀਨੀਅਨ ਡੇਲੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਖਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1907 ਤੋਂ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਹਿੰਦੀ ਸਪਤਾਹਿਕ ਅਭਯੁਦਯਾ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਵੀ ਕੀਤਾ।

ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਵੱਡਾ ਭਰਾ : ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਪੰਡਿਤ ਜੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਵਾਂਗ ਸਮਝਦੇ ਸਨ। ਮਾਲਵੀਆ, ਜੋ ਅਸਹਯੋਗ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਰਹੇ ਪੰਡਿਤ ਜੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫਤ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਉਹ ਇਕੱਲੇ ਕਾਂਗਰਸੀ ਆਗੂ ਸਨ ਜੋ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚਾਰ ਵਾਰ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਮਹਾਮਨਾ ਨਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ : 1911 ਵਿੱਚ ਪੰਡਿਤ ਜੀ ਨੇ ਵਕਾਲਤ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਕਰ ਸਕਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਲੈ ਲਈ ਪਰ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ। ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੌਰੀ ਚੌਰਾ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ 177 ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਵਿੱਚ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 156 ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕਰਵਾਇਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਈ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਨਿਜ਼ਾਮ ਦੀ ਜੁੱਤੀ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਨੀਲਾਮ : ਪੰਡਿਤ ਜੀ ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਕਾਲਜ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ। ਜੋ ਜਲਦੀ ਹੀ ਬਨਾਰਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਈ। ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਤੋਂ ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਤੱਕ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਚੰਦਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਰਕਮ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ। ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਨਿਜ਼ਾਮ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜੁੱਤੀ ਦੇਣ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪੰਡਿਤ ਨੇ ਉਹ ਜੁੱਤੀ ਲੈ ਲਈ ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਨਿਲਾਮੀ ਕਰਨ ਲਈ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਫਿਰ ਨਿਜ਼ਾਮ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਪੰਡਿਤ ਜੀ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕੀਤਾ।

ਮਦਨ ਮੋਹਨ ਮਾਲਵੀਆ ਨੇ ਦਲਿਤਾਂ ਦੇ ਉਥਾਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕੰਮ ਕੀਤੇ, ਛੂਤ-ਛਾਤ ਦਾ ਡਟ ਕੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਜਾਤੀਵਾਦ ਦੇ ਖਾਸ ਵਿਰੋਧੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਕਾਊਟਿੰਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਮਦਨ ਮੋਹਨ ਮਾਲਵੀਆ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤਿਆਮੇਵ ਜਯਤੇ ਮੰਤਰ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਇਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ 12 ਨਵੰਬਰ 1946 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਰਿਦੁਆਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹਰਿ ਕੀ ਪੌੜੀ ਦੀ ਆਰਤੀ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਅੱਜ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਮਾਲਵੀਆ ਨਗਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 2014 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
Published by:Amelia Punjabi
First published:
Advertisement
Advertisement