ਜਾਣੋ: ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਫੈਲਦੀ ਫਰਜ਼ੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਾਸਤੇ ਕਾਨੂੰਨ

News18 Punjabi | News18 Punjab
Updated: March 19, 2021, 12:04 PM IST
share image
ਜਾਣੋ: ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਫੈਲਦੀ ਫਰਜ਼ੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਾਸਤੇ ਕਾਨੂੰਨ

  • Share this:
  • Facebook share img
  • Twitter share img
  • Linkedin share img
ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼ ਕੀ ਹੈ?

"ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼" ਉਹਨਾ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਝੂਠੀਆਂ, ਮਨਘੜਤ , ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਪੁਸ਼ਟੀਯੋਗ ਤੱਥਾਂ, ਸਰੋਤਾਂ ਜਾਂ ਹਵਾਲੇ ਦੇ ਹੁੰਦੀ ਹਨ।

ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ?
-ਵਿਅੰਗ ਜਾਂ ਪੈਰੋਡੀ -ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਕੋਈ ਇਰਾਦਾ ਨਹੀਂ,

-ਗੁੰਮਰਾਹ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ

-ਇਮਪੋਸਟਰ ਸਮੱਗਰੀ

-ਮਨਘੜਤ ਸਮੱਗਰੀ

-ਗਲਤ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ

-ਝੂਠੀ ਜਾਂ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਕੀਤੀ ਸਮੱਗਰੀ

ਫਰਜ਼ੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨ :

-ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਐਕਟ, 2008 ਦੀ ਧਾਰਾ 66 ਡੀ

-ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਐਕਟ 2005 ਦੀ ਧਾਰਾ 54

-ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 153, 499 ਅਤੇ 500, 505 (1)

ਜੇ ਅਪਰਾਧ ਦਾ ਸਬੰਧ ਇਲੈਕਟਰਾਨਿਕ ਸੰਚਾਰ ਨਾਲ ਹੈ ਤਾਂ, ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਕਿਸੇ ਸੰਚਾਰ ਯੰਤਰ ਜਾਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਰੋਤਾਂ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਈਟੀ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 66 ਡੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਆਫ਼ਤ ਤੋਂ ਜੁੜੀ ਫ਼ਰਜ਼ੀ ਖ਼ਬਰ -  ਜੋ ਵੀ ਆਫ਼ਤ ਜਾਂ ਇਸ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਜਾਂ ਤੀਬਰਤਾ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਗਲਤ ਅਫਵਾਹ  ਜਾਂ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸੰਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 54 ਤਹਿਤ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਫ਼ਰਜ਼ੀ ਖ਼ਬਰ - ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਝੂਠੀ ਅਫਵਾਹ ਫੈਲਾਉਣਾ

ਕੋਈ ਵੀ ਬਿਆਨ, ਅਫਵਾਹ ਜਾਂ ਰਿਪੋਰਟ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕਰਨ ਦੁਆਰਾ, ਜੋ ਜਨਤਾ ਵਿੱਚ ਝੂਠਾ ਡਰ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈ  , ਜਾਂ ਜਨਤਾ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਰਗ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਆਈਪੀਸੀ ਦੀ ਧਾਰਾ 505 (1) ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਫ਼ਰਜ਼ੀ ਖ਼ਬਰ - ਦੰਗੇ ਕਰਵਾਉਣਾ

ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਕੰਮ ਕਰਕੇ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਉਕਸਾਵੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੀ ਭੜਕਾਹਟ ਦੰਗੇ ਦੇ ਅਪਰਾਧ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੇਗੀ , ਉਹ ਆਈਪੀਸੀ ਦੀ ਧਾਰਾ 153 ਦੇ ਤਹਿਤ ਅਪਰਾਧ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੋਵੇਗਾ।

ਮਾਨਹਾਨੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ

ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਬਾਰੇ ਕਾਨੂੰਪੂਰਣ ਉਚਿੱਤਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਝੂਠਾ ਬਿਆਨ ਬੋਲਣਾ , ਪੜ੍ਹਨਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨਾ ਜੋ ਸਹੀ ਸੋਚ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਬਾਰੇ ਅਜਿਹੀ ਨਫ਼ਰਤ,ਹਕਾਰਤ ਜਾਨ ਅਪਮਾਨ ਪੈਦਾ ਕਰੇ ਕਿ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿਗ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਸੰਘਤਾ ਦੀ ਧਾਰਾ 499 ਅਤੇ 500 ਦੇ ਅਧੀਨ ਕਸੂਰਵਾਰ ਮਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।
Published by: Anuradha Shukla
First published: March 19, 2021, 12:04 PM IST
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ
ਅਗਲੀ ਖ਼ਬਰ