Explained: ਔਨਲਾਈਨ ਟ੍ਰੋਲਿੰਗ ਕੀ ਹੈ?

News18 Punjabi | News18 Punjab
Updated: March 19, 2021, 1:00 PM IST
share image
Explained: ਔਨਲਾਈਨ ਟ੍ਰੋਲਿੰਗ ਕੀ ਹੈ?

  • Share this:
  • Facebook share img
  • Twitter share img
  • Linkedin share img
ਟ੍ਰੋਲਿੰਗ ਕੀ ਹੈ?

ਟ੍ਰੋਲਿੰਗ ਔਨਲਾਈਨ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜੀ ਕਿਸਮ ਹੈ, ਟਰੋਲਸ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਅਤੇ ਗੁੰਡਾਗਰਦੀ ਵਰਗੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਇਤਰਾਜ਼ਯੋਗ ਜਾਂ ਭੜਕਾਊ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਆਨਲਾਈਨ ਪੋਸਟ ਕਰੋ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਵੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ।

ਟ੍ਰੋਲ ਕੌਣ ਹਨ?
ਟਰੋਲ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਟ੍ਰੋਲ ਵਰਗੀ ਨਕਰਾਤਮਕ ਪਿਹਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਟ੍ਰੋਲ ਕਿਸ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ?

ਕੋਈ ਵੀ ਅਤੇ ਹਰ ਕੋਈ, ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਔਰਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਕਸਰ ਨਿਸ਼ਾਨੇ 'ਤੇ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਟ੍ਰੋਲਿੰਗ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਕਿਉਂ ਹੈ?

ਟ੍ਰੋਲਿੰਗ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਟੀਚਿਆਂ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਨਸਿਕ, ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਰਹੀ ਹੈ। ਅਸਲ ਮੁੱਦਿਆਂ ਤੋਂ ਧਿਆਨ ਭਟਕਾਉਣ ਲਈ ਟ੍ਰੋਲਿੰਗ ਨੂੰ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਟਰੋਲਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਠੋਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਤੇ ਸੇਧਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਆਫਲਾਈਨ ਐਕਸ਼ਨ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਕਿਉਂ ਹੈ?

ਟ੍ਰੋਲਜ਼ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਮਲਾਵਰ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਔਨਲਾਈਨ ਪੋਸਟ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਰੁਝਾਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਟਵਿੱਟਰ ਰੁਝਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਹੈਸ਼ਟੈਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਟ੍ਰੋਲਿੰਗ ਦੇ ਟੀਚਿਆਂ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਰਾਹ ਹਨ?

ਟ੍ਰੋਲਿੰਗ ਦੇ ਟੀਚੇ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਤਹਿਤ ਹੱਲ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅਪਰਾਧਕ ਧਮਕਾਉਣ, ਜਿਨਸੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ, ਮਾਨਹਾਨੀ, ਵੋਯਿਊਰਿਜ਼ਮ, ਔਨਲਾਈਨ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਸ਼ਲੀਲ ਸਮੱਗਰੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹਨ। ਪਰ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੱਲ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਨਾਲ ਟੀਚੇ 'ਤੇ ਬੋਝ ਪੈਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਜ਼ਾਬਤਾ, 1860 ਟ੍ਰੋਲਿੰਗ ਜਾਂ ਗੁੰਡਾਗਰਦੀ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਪਰ, ਕੋਡ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਐਕਟ, 2000 ("IT ਐਕਟ") ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਸਾਈਬਰ ਗੁੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਟਰੋਲਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਕਾਨੂੰਨੀ ਰਾਹ ਕਿੰਨੇ ਕੁ ਅਸਰਦਾਰ ਹਨ?

ਟ੍ਰੋਲਜ਼ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਟਰੋਲਜ਼ ਅਕਸਰ ਗੁੰਮਨਾਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਪਟੀਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸਵੀਕ੍ਰਿਤੀ ਲੱਭਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਨਫ਼ਰਤ ਭਰੇ ਭਾਸ਼ਣ, ਧਮਕਾਉਣਾ, ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ, ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਣਾ ਸਾਰੇ ਕਾਰਵਾਈਯੋਗ ਹਨ।

ਕੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੋਲਿੰਗ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ 'ਤੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ?

ਹਾਂ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੀ ਵਾਪਰਿਆ ਹੈ। ਟ੍ਰੋਲਿੰਗ ਵਧੇਰੇ ਆਧੁਨਿਕ ਹੈ ਅਤੇ ਗਰੁੱਪਾਂ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਗੁਪਤਤਾ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਇੱਕ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਗਾਇਕ ਨੂੰ 2016 ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨਾਲ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਟਵਿੱਟਰ ਅਕਾਊਂਟ ਸਸਪੈਂਡ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਸਾਨੂੰ ਪਰਵਾਹ ਕਿਉਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ? ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਸਹਾਇਤਾ ਕਿਵੇਂ ਦਿਖਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?

ਟ੍ਰੋਲਿੰਗ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਦਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਫ਼ਰਤ ਭਰੇ ਭਾਸ਼ਣ। ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਡਰ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸਿਰਜਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਅਸੀਂ ਟਰੋਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨਾ ਮਦਦਗਾਰੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Published by: Anuradha Shukla
First published: March 19, 2021, 12:58 PM IST
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ
ਅਗਲੀ ਖ਼ਬਰ