ਬੱਚਤ ਖਾਤਿਆਂ ਲਈ ਨਕਦ ਕਢਵਾਉਣ ਦੀ ਸੀਮਾ ਅਤੇ ਨਕਦ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਸੀਮਾ ਕੀ ਹੈ?

ਬੱਚਤ ਖਾਤਿਆਂ ਲਈ ਨਕਦ ਕਢਵਾਉਣ ਦੀ ਸੀਮਾ ਅਤੇ ਨਕਦ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਸੀਮਾ ਕੀ ਹੈ?

  • Share this:
    ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਵਿੱਤੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਲਈ, ਕਿਸੇ ਨਿੱਜੀ, ਸਰਕਾਰੀ ਜਾਂ ਸਹਿਕਾਰੀ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਬੱਚਤ ਜਾਂ ਚਾਲੂ ਖਾਤਾ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿੱਤੀ ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ, ਕਾਲੇ ਧਨ ਅਤੇ ਟੈਕਸ ਚੋਰੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਠੋਸ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਬੈਂਕ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿੱਤੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸਬੰਧਤ ਵਿਅਕਤੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। 

    ਵਿੱਤੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਡਿਜੀਟਲ ਜਾਂ ਆਨਲਾਈਨ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਲਈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ, ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਨਕਦ ਨਿਕਾਸੀ ਅਤੇ ਨਕਦ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਲਈ ਕੁਝ ਸੀਮਾਵਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਏਟੀਐਮ ਰਾਹੀਂ ਨਕਦੀ ਕਢਵਾਉਣ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਤੋਂ ਨਕਦੀ ਕਢਵਾਉਣ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੀਮਾਵਾਂ ਹਨ। 

    ਬੱਚਤ ਖਾਤੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਬੱਚਤ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਪੈਨ ਕਾਰਡ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾ ਕੇ ਇਸ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਖਾਤੇ ਤੋਂ ਨਕਦ ਕਢਵਾਉਣ 'ਤੇ ਕੁਝ ਸੀਮਾਵਾਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਨਕਦ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਝ ਨਿਯਮ ਵੀ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਨਕਦ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਸੀਮਾ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਲੈਣ-ਦੇਣ 'ਤੇ 60% ਤੱਕ ਟੈਕਸ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। 

    ਆਓ ਬੱਚਤ ਖਾਤੇ ਤੋਂ ਨਕਦ ਨਿਕਾਸੀ ਅਤੇ ਨਕਦ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਸਹੀ ਰਕਮ ਅਤੇ ਕੁੱਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣੀਏ: 

    ਬੱਚਤ ਖਾਤੇ ਲਈ ਨਕਦ ਕਢਵਾਉਣ ਦੀ ਸੀਮਾ

    ਹਰੇਕ ਬੈਂਕ ਦੇ ਬੱਚਤ ਖਾਤੇ, ਚਾਲੂ ਖਾਤੇ ਅਤੇ ਬੀਐਸਡੀਏ ਸਮਾਲ ਸੇਵਿੰਗਜ਼ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚੋਂ ਨਕਦੀ ਕਢਵਾਉਣ ਦੇ ਨਿਯਮ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੀ ਬੈਂਕ ਸ਼ਾਖਾ ਤੋਂ ਸਲਿੱਪ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਤੀਜੀ ਧਿਰ ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ 5000 ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦੀ ਸੀਮਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਚੈੱਕ, ਕਢਵਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸਲਿੱਪ ਜਾਂ ਡੈਬਿਟ ਕਾਰਡ ਰਾਹੀਂ ਨਕਦ ਕਢਵਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ 10,000 ਰੁਪਏ ਤੋਂ 50,000 ਰੁਪਏ ਦੀ ਸੀਮਾ ਹੈ। 

    ਬੇਸ਼ੱਕ, ਇਹ ਸੀਮਾ ਸਬੰਧਤ ਬੈਂਕ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਏਟੀਐਮ ਕਾਰਡ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ 10,000 ਰੁਪਏ ਕਢਵਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਏਟੀਐਮ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਮੁਫ਼ਤ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਰ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਲਈ ਚਾਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਬੱਚਤ ਖਾਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ 8 ਵਾਰ ਨਕਦੀ ਕਢਵਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਬੈਂਕ ਬ੍ਰਾਂਚ ਤੋਂ 4 ਵਾਰ ਪੈਸੇ ਕਢਵਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ATM ਮਸ਼ੀਨ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ 4 ਵਾਰ ਕਢਵਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। 

    ਕੁਝ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀਆਂ ਨਕਦ ਨਿਕਾਸੀ ਲਈ ਸੀਮਾਵਾਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ

    ਆਰਬੀਐਲ ਬੈਂਕ - 50,000 ਤੋਂ 1.5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ

    ਐਚਡੀਐਫਸੀ ਬੈਂਕ 25,000 ਤੋਂ 1 ਲੱਖ ਰੁਪਏ

    ਐਕਸਿਸ ਬੈਂਕ - 40,000 ਤੋਂ 3 ਲੱਖ ਰੁਪਏ

    ਕੋਟਕ ਮਹਿੰਦਰਾ ਬੈਂਕ - 40,000 ਤੋਂ 2.5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ

    ਯੈੱਸ ਬੈਂਕ - 25,000 ਤੋਂ 1 ਲੱਖ ਰੁਪਏ

    ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਿਲਾਸ ਬੈਂਕ - 10,000 ਤੋਂ 1 ਲੱਖ ਰੁਪਏ

    ਇੰਡਸਇੰਡ ਬੈਂਕ - 50,000 ਤੋਂ 5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ

    ਬੱਚਤ ਖਾਤੇ ਲਈ ਨਕਦ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਸੀਮਾ

    ਨਕਦ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਕਦ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਟੈਕਸ ਚੋਰੀ, ਕਾਲਾ ਧਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਵਿੱਤੀ ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਅਜਿਹੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬੱਚਤ ਖਾਤੇ ਤੋਂ ਨਕਦ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਕਰਨ ਲਈ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਖਾਤਾ ਧਾਰਕ ਲਈ ਕੁਝ ਸੀਮਾਵਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਵਿੱਤੀ ਦੁਰਵਿਹਾਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਡਿਜੀਟਲ ਭੁਗਤਾਨ ਜਾਂ ਔਨਲਾਈਨ ਵਿੱਤੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਨੂੰ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। 

    ਲਗਭਗ 11 ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਸਬੰਧਤ ਬੈਂਕ ਆਮਦਨ ਕਰ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁਰਾਣੇ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਵੇਰਵਿਆਂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਵਿਭਾਗ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਅਜਿਹੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੰਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। 

    11 ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ 10 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨਾ, 10 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਐਫਡੀ ਬਣਾਉਣਾ, ਮਿਊਚਲ ਫੰਡਾਂ ਜਾਂ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ 1 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ, 10 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਖਰੀਦਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। 

    ਬੈਂਕ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ 10 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਜਾਂ 10 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਵਿੱਤੀ ਖੁਫੀਆ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਠੋਸ ਕਾਰਨ ਜਾਂ ਸਹੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨਹੀਂ ਹਨ ਤਾਂ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। 

    ਕੁਝ ਵੱਡੇ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਬਚਤ ਖਾਤਿਆਂ ਲਈ ਨਕਦ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਸੀਮਾਵਾਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ - 

    ਆਰਬੀਐਲ ਬੈਂਕ - 10,000 ਤੋਂ 3 ਲੱਖ ਰੁਪਏ

    ਐਚਡੀਐਫਸੀ ਬੈਂਕ 2.75 ਲੱਖ ਤੋਂ 3.5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ

    ਐਕਸਿਸ ਬੈਂਕ ਰੁਪਏ 1 ਲੱਖ ਤੋਂ 6 ਲੱਖ

    ਕੋਟਕ ਮਹਿੰਦਰਾ ਬੈਂਕ - 50,000 ਤੋਂ 4.5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ

    ਯੈੱਸ ਬੈਂਕ - 1 ਲੱਖ ਤੋਂ 3 ਲੱਖ ਰੁਪਏ

    ਇੰਡਸਇੰਡ ਬੈਂਕ - 50,000 ਤੋਂ 10 ਲੱਖ ਰੁਪਏ

    ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਿੱਤੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਲਈ ਨਕਦ ਨਿਕਾਸੀ ਅਤੇ ਨਕਦ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਅਨਿਯਮਿਤ ਨਕਦ ਨਿਕਾਸੀ ਜਾਂ ਨਕਦ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਆਮਦਨ ਕਰ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
    Published by:Anuradha Shukla
    First published:
    Advertisement
    Advertisement