ਕੀ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ 'ਤੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ "ਅਫਗਾਨ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹਮਲਾ" ਹੈ?

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕਿ ਸਫਲ ਹੋ ਗਈ। ਇੱਕ ਸੂਬੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜਾ ਸੂਬਾ ਤੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਕਰਦੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਕਾਬੁਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਤੇ ਜੋ ਕੰਮ ਮਹੀਨਿਆਂ ਜਾਂ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਚ ਹੋਣਾ ਸੀ ਉਹ ਕੁੱਝ ਦਿਨਾਂ ਚ ਹੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਸੀਆਈਏ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਕੀ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ 'ਤੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ "ਅਫਗਾਨ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹਮਲਾ" ਹੈ ?

ਕੀ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ 'ਤੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ "ਅਫਗਾਨ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹਮਲਾ" ਹੈ ?

  • Share this:
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕਿ ਸਫਲ ਹੋ ਗਈ। ਇੱਕ ਸੂਬੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜਾ ਸੂਬਾ ਤੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਕਰਦੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਕਾਬੁਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਤੇ ਜੋ ਕੰਮ ਮਹੀਨਿਆਂ ਜਾਂ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਚ ਹੋਣਾ ਸੀ ਉਹ ਕੁੱਝ ਦਿਨਾਂ ਚ ਹੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਸੀਆਈਏ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਤਿਹਾਸ ਵੇਖੀਏ ਤਾਂ ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕੂਟਨੀਤਕ ਅਤੇ ਖੁਫੀਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੀ ਜਿੱਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਗਰਮ ਸਹਾਇਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹੋਏ, ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਜਦੂਤ ਗੌਤਮ ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ ਨੇ ਇਸਨੂੰ "ਅਫਗਾਨ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹਮਲਾ" ਦੱਸਿਆ।

ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨਾਲ ਲੰਮੇ ਸਬੰਧਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, 1994 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, 1996 ਵਿੱਚ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਕਬਜ਼ੇ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਤੋਂ, 9/11 ਦੇ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕੀ ਹਮਲੇ ਦੇ ਬਾਅਦ ਲੜਾਕਿਆਂ ਅਤੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਨਾਹ ਦੇਣ ਤੱਕ, ਇਸ ਨੇ "ਅੱਤਵਾਦ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ" ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਦਾਰੇ ਨੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਜ਼ੋਰ ਪਾਇਆ। ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਨੇਤਾ ਮੁੱਲਾ ਅਬਦੁਲ ਗਨੀ ਬਰਾਦਰ ਦੀ ਲੰਬੀ ਕੈਦ ਦਿਖਾਈ ਗਈ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਤਾਲਿਬਾਨ ਅਫਗਾਨ ਸਰਕਾਰ ਜਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਬਿਨਾਂ ਸਹਿਮਤੀ ਲਏ ਕਰੇ। ਜਦੋਂ ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗੰਭੀਰ ਹੈ, ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਅਤੇ ਆਈਐਸਆਈ ਨੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਮੇਜ਼ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਅਫਗਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਰਾਦਰ, ਜੋ 2010 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਜੇਲ੍ਹ ਗਿਆ ਸੀ, ਨੂੰ 2018 ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਤਾਲਿਬਾਨ ਪੱਖ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਧੜੇ ਹੁਣ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਸਵਾਦ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਾਬਕਾ ਉੱਤਰੀ ਗੱਠਜੋੜ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਫ਼ਦ, ਜਿਸ ਦੇ ਨੇਤਾ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਮਸੂਦ ਦੇ ਦੋ ਭਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਾਹ ਮਹਿਮੂਦ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏਗਾ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨੇ “ਗੁਲਾਮੀ ਦੀਆਂ ਜੰਜੀਰਾਂ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ”। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਜਰਨੈਲ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹਨ ਕਿ ਆਖਰਕਾਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਨੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਉਹ ਸੌਖ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਫਗਾਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਇਸਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਬੇਤੁਕੀ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਤੋਂ ਪਸਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਅਫਗਾਨ ਦੇ ਬਰਖਾਸਤ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਮਰੁੱਲਾਹ ਸਾਲੇਹ ਅਤੇ ਅਸ਼ਰਫ ਗਨੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫੌਜ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟੁਕੜੀਆਂ ਅਤੇ ਆਈਐਸਆਈ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ 2001 ਵਿੱਚ "ਅੱਤਵਾਦ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ" ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਹੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਨਾਹਗਾਹਾਂ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਯੂਐਸ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਕਿਉਂਕਿ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲਈ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਬੈਕ ਐਂਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਵਧੇਰੇ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਨੇ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕਵੇਟਾ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਿਤ ਕਬਾਇਲੀ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਵਜ਼ੀਰਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅਫਗਾਨ ਤਾਲਿਬਾਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਮੂਹ ਹੱਕਾਨੀ ਨੈਟਵਰਕ ਦੇ ਲੜਾਕਿਆਂ ਲਈ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਸਭ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਹੇਠ ਹੋਇਆ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਜੋ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੂੰ ਕਾਬੁਲ ਤੱਕ ਲੈ ਗਈ, ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਨਾਹਗਾਹਾਂ ਤਾਲਿਬਾਨ ਵੱਲੋਂ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹਮਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਕਵੇਟਾ ਵਿੱਚ ਤਾਲਿਬਾਨ ਲੜਾਕਿਆਂ ਅਤੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਰੈਲੀਆਂ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ।

ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਆਪਣੇ ਵਿਕਲਪਾਂ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਗੁਆ ਦੇਵੇਗਾ, ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਧਣਗੀਆਂ। ਆਈਸੀ 814 ਹਾਈਜੈਕ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ, ਅਤੇ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਕੰਧਾਰ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਗਵਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਅਜੇ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਵਾਰਤਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਤਾਜ਼ਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕੌਮੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਲਾਹਕਾਰ ਏ ਕੇਡੋਵਾਲ ਸਨ। ਹੱਕਾਨੀ ਨੈਟਵਰਕ, ਜੋ ਆਈਐਸਆਈ ਅਤੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਨੇੜਲਾ ਸਹਿਯੋਗੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੇ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਦੂਤਾਵਾਸ 'ਤੇ ਹੋਏ ਜਾਨਲੇਵਾ ਹਮਲੇ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਅਤੇ ਦੂਤਾਵਾਸ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਸੀ। 60 ਅਫਗਾਨ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਵੀ ਇਸ ਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਭਾਰਤੀ ਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਤੇ ਵਿੱਤੀ ਐਕਸ਼ਨ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ, ਭਾਰਤ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਜੇਹਾਦੀ ਤਨਜ਼ੀਮ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਲਈਟੀ ਅਤੇ ਜੈਸ਼ ਨੂੰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਨਾਹਗਾਹ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੋਂ ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿਰੁੱਧ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਰਹਿਣਗੇ।
Published by:Ramanpreet Kaur
First published: