Home /News /lifestyle /

ਔਸ਼ਧੀ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ' ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਫਲ' ਆਂਵਲਾ, ਜਾਣੋ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲਾਂ

ਔਸ਼ਧੀ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ' ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਫਲ' ਆਂਵਲਾ, ਜਾਣੋ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲਾਂ

Amla: ਆਂਵਲਾ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਮ (India Gooseberry) ਤੋਂ ਹੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਸ ਫਲ ਦਾ ਵਰਣਨ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ, ਪੁਰਾਣਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿਚ ਹੈ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਫਲ ਕਿੰਨਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਸ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।

Amla: ਆਂਵਲਾ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਮ (India Gooseberry) ਤੋਂ ਹੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਸ ਫਲ ਦਾ ਵਰਣਨ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ, ਪੁਰਾਣਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿਚ ਹੈ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਫਲ ਕਿੰਨਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਸ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।

Amla: ਆਂਵਲਾ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਮ (India Gooseberry) ਤੋਂ ਹੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਸ ਫਲ ਦਾ ਵਰਣਨ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ, ਪੁਰਾਣਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿਚ ਹੈ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਫਲ ਕਿੰਨਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਸ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।

ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ ...
  • Share this:
Amla: ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੀ ਅਜਿਹਾ ਫਲ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ‘ਅੰਮ੍ਰਿਤ’ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਫਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਭਾਰਤ 'ਚ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਕਰੀਬ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਵ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਇੰਨਾ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਫਲ ਦੀ ਖਾਸੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਜਵਾਨ ਰੱਖਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ 'ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਫ਼ਲ' ਦਾ ਨਾਂ ਆਂਵਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ 'ਚ ਇੰਡੀਅਨ ਗੁਜ਼ਬੇਰੀ (India Gooseberry) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਆਂਵਲਾ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਮ (India Gooseberry) ਤੋਂ ਹੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਸ ਫਲ ਦਾ ਵਰਣਨ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ, ਪੁਰਾਣਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿਚ ਹੈ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਫਲ ਕਿੰਨਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਸ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।

ਜੈਮਿਨੀ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਸਕੰਦ ਪੁਰਾਣ ਅਤੇ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਆਂਵਲੇ (India Gooseberry) ਦਾ ਰੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਸਮੁੰਦਰ ਮੰਥਨ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਹਲਕੀ-ਹਲਕੀ ਬੂੰਦਾਂ ਟਪਕਦੀਆਂ ਸਨ, ਉੱਥੇ ਭੰਗ-ਧਤੂਰਾ ਜਿਹੀਆਂ ਜੜ੍ਹੀਆਂ ਬੂਟੀਆਂ ਉੱਗਦੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਡਿੱਗਦੀਆਂ ਸਨ, ਉੱਥੇ ਆਂਵਲਾ (India Gooseberry),ਪੀਪਲ, ਬੇਲ, ਬੋਹੜ, ਅਸ਼ੋਕਾ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ ਸੀ।

ਇੱਕ ਮਾਨਤਾ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਆਂਵਲਾ (India Gooseberry) ਭਗਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਜੈਮਿਨੀ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਵਿੱਚ ਕਰੌਦਾ ਪੀਣ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਫਲ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਆਂਵਲੇ (India Gooseberry) ਦੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਇਹ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਫੱਗਣ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਇੱਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਮਲਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦੂਜਾ, ਕਾਰਤਿਕ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਨਵਮੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਮਲਾ ਨਵਮੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਰੱਖਤ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਧਨ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਦੀ ਆਮਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਤੋਂ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤੀ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਂਵਲੇ (India Gooseberry) ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਭਕਾਰੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ‘ਚਰਕਸੰਹਿਤਾ’ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਂਵਲੇ (India Gooseberry) ਵਿੱਚ ਨਮਕੀਨ ਸੁਆਦ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਕੀ ਪੰਜ ਰਸ ਕੌੜੇ, ਤੇਜ਼ਾਬ, ਤਿੱਖੇ, ਕਸੈਲੇ, ਮਿੱਠੇ ਹਨ। ਇਹ ਤ੍ਰਿਦੋਸ਼ਨਾਸ਼ਕ ਹੈ ਅਤੇ ਕਫ-ਪਿੱਤ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹੈ। ਇਕ ਹੋਰ ਗ੍ਰੰਥ 'ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ' ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਂਵਲਾ ਮਲ ਰਾਹੀਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਨੁਕਸ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਜੀਵਨ ਭਰ ਹੈ।

ਮੁੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਡੀਨ ਵੈਦਯਰਾਜ ਦੀਨਾਨਾਥ ਉਪਾਧਿਆਏ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਆਂਵਲੇ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਫਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਫਲ ਹੈ ਜੋ ਤ੍ਰਿਦੋਸ਼ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਕਰੌਦਾ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਵਧੀਆ ਐਂਟੀ-ਆਕਸੀਡੈਂਟ ਫਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਇਨਸੁਲਿਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਪੀਲੀਏ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ, ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਸੇਵਨ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵੀ ਠੀਕ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਆਂਵਲਾ ਮੁਰੱਬਾ ਹੋਰ ਵੀ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਪਾਧਿਆਏ ਮੁਤਾਬਕ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਂਵਲਾ ਖਾਣ ਨਾਲ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਪਰ ਜੇਕਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ 'ਚ ਖਾਧਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਐਸੀਡਿਟੀ ਅਤੇ ਕਬਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪਿਸ਼ਾਬ 'ਚ ਜਲਨ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਡਨੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਂਵਲੇ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਂਵਲਾ ਨਾਮ - ਅਸਾਮੀ ਵਿੱਚ ਆਮਲੂਕੀ, ਉੜੀਆ ਵਿੱਚ ਆਂਲਾ, ਕੰਨੜ ਵਿੱਚ ਨੇਲੀਕਾਇਆ, ਤਾਮਿਲ ਵਿੱਚ ਨੇਲੀਮਾਰ, ਤੇਲਗੂ ਵਿੱਚ ਉਸਰੀਕਯਾ, ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ ਨੇਲੀਮਾਰਮ, ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਅਮਲਾਕੀ, ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ ਅਵਲਕਾਠੀ, ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਆਂਵਲਾ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਗੋਜ਼ਬੇਰੀ।
Published by:Krishan Sharma
First published:

Tags: Ayurveda health tips, Health care tips, Health news, Healthy Food

ਅਗਲੀ ਖਬਰ