Home /News /lifestyle /

Ram Prasad Bismil Birth Anniversary: ਰਾਮ ਪ੍ਰਸਾਦ ਬਿਸਮਿਲ ਕਿਵੇਂ ਬਣੇ ਇੱਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਅਤੇ ਇਨਕਲਾਬੀ, ਜਾਣੋ

Ram Prasad Bismil Birth Anniversary: ਰਾਮ ਪ੍ਰਸਾਦ ਬਿਸਮਿਲ ਕਿਵੇਂ ਬਣੇ ਇੱਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਅਤੇ ਇਨਕਲਾਬੀ, ਜਾਣੋ

Ram Prasad Bismil Birth Anniversary: ਰਾਮ ਪ੍ਰਸਾਦ ਬਿਸਮਿਲ ਕਿਵੇਂ ਬਣੇ ਇੱਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਅਤੇ ਇਨਕਲਾਬੀ, ਜਾਣੋ

Ram Prasad Bismil Birth Anniversary: ਰਾਮ ਪ੍ਰਸਾਦ ਬਿਸਮਿਲ ਕਿਵੇਂ ਬਣੇ ਇੱਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਅਤੇ ਇਨਕਲਾਬੀ, ਜਾਣੋ

Ram Prasad Bismil Birth Anniversary:  ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇਨਕਲਾਬੀਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੋਵੇ ਤੇ ਰਾਮ ਪ੍ਰਸਾਦ ਬਿਸਮਿਲ (Ram Prasad Bismil) ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਆਖ਼ਰ ਬਿਸਮਿਲ ਵਿਚ ਅਜਿਹਾ ਕੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਇਨਕਲਾਬੀ ਸਾਥੀਆਂ ਦਾ ਆਗੂ ਸੀ। ਬੇਸ਼ੱਕ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਆਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਵਰਗੇ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਮਿਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੱਦ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਸੀ, ਪਰ ਬਿਸਮਿਲ ਦੀ ਗੱਲ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 11 ਜੂਨ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਨ 'ਤੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਿਸਮਿਲ ਦਿਲੋਂ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਕਿਵੇਂ ਬਣ ਗਿਆ, ਇਸਦੀ ਥੋੜੀ ਵੱਖਰੀ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਹੈ।

ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ ...
  • Share this:
Ram Prasad Bismil Birth Anniversary:  ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇਨਕਲਾਬੀਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੋਵੇ ਤੇ ਰਾਮ ਪ੍ਰਸਾਦ ਬਿਸਮਿਲ (Ram Prasad Bismil) ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਆਖ਼ਰ ਬਿਸਮਿਲ ਵਿਚ ਅਜਿਹਾ ਕੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਇਨਕਲਾਬੀ ਸਾਥੀਆਂ ਦਾ ਆਗੂ ਸੀ। ਬੇਸ਼ੱਕ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਆਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਵਰਗੇ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਮਿਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੱਦ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਸੀ, ਪਰ ਬਿਸਮਿਲ ਦੀ ਗੱਲ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 11 ਜੂਨ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਨ 'ਤੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਿਸਮਿਲ ਦਿਲੋਂ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਕਿਵੇਂ ਬਣ ਗਿਆ, ਇਸਦੀ ਥੋੜੀ ਵੱਖਰੀ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਹੈ।

ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਘੱਟ, ਖੇਡਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ
ਰਾਮਪ੍ਰਸਾਦ ਬਿਸਮਿਲ ਦਾ ਜਨਮ 11 ਜੂਨ 1897 ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂਪੁਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਮੂਲਰਾਣੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਮੁਰਲੀਧਰ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂਪੁਰ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਸਨ। ਘਰ ਦੀ ਆਮਦਨ ਸੀਮਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦਾ ਬਚਪਨ ਆਮ ਹੀ ਬੀਤਿਆ। ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਜੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਵੱਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਬਹੁਤ ਮਾਰ ਖਾਂਦੇ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।

ਬਚਪਨ ਦੇ ਸ਼ੌਕ
ਆਪਣੇ ਸਕੂਲੀ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਰਾਮ ਪ੍ਰਸਾਦ (Ram Prasad Bismil) ਨੂੰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਨਾਵਲ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੰਦੂਕਚੀ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਸੇ ਚੋਰੀ ਕਰਕੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਖਰੀਦਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਸਿਗਰਟ ਪੀਣ ਅਤੇ ਭੰਗ ਪੀਣ ਦਾ ਵੀ ਆਦੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਪਾਸ ਨਾ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।

ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਤਬਦੀਲੀ
ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਰਾਮ ਪ੍ਰਸਾਦ (Ram Prasad Bismil) ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ, ਉਹ ਗੁਆਂਢ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਜਗਾਈ। ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਰਾਮ ਪ੍ਰਸਾਦ (Ram Prasad Bismil) ਦਾ ਮਨ ਵੀ ਪੂਜਾ-ਪਾਠ ਵਿਚ ਲੱਗ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਅਭਿਆਸ ਵੀ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਭੈੜੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਛੁੱਟ ਗਈਆਂ। ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸਹਿਪਾਠੀ ਸੁਸ਼ੀਲਚੰਦਰ ਸੇਨ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਸਿਗਰਟ ਪੀਣੀ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।

ਆਰੀਆ ਸਮਾਜ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ
ਸਿਗਰਟ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਮ ਪ੍ਰਸਾਦ (Ram Prasad Bismil) ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਨਿਯਮਤ ਫੇਰੀ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਮੁਨਸ਼ੀ ਇੰਦਰਜੀਤ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਉਹ ਆਰੀਆ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਸਵਾਮੀ ਦਯਾਨੰਦ ਸਵਰਸਵਤੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਕਿਤਾਬ ਸਤਿਆਰਥ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। ਰਾਮਪ੍ਰਸਾਦ ਉੱਤੇ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ।

ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦਾ ਸੰਚਾਰ
ਹੁਣ ਤੱਕ ਰਾਮ ਪ੍ਰਸਾਦ (Ram Prasad Bismil) ਅੱਠਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂਪੁਰ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਪ੍ਰਸਾਦ (Ram Prasad Bismil) ਲਈ ਸਵਾਮੀ ਸੋਮਦੇਵ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਹਾਲਾਤ ਬਣਾਏ ਗਏ। ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਮ ਪ੍ਰਸਾਦ (Ram Prasad Bismil) ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਦਲ ਗਈ। ਸੋਮਦੇਵ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿਚ ਰਾਮ ਪ੍ਰਸਾਦ (Ram Prasad Bismil) ਵਿਚ ਦੇਸ਼ਭਗਤੀ ਦਾ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਰਾਮਪ੍ਰਸਾਦ ਦੀਆਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਸਰਗਰਮੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਕਈ ਨੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲੇ।

ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਖਬਰ ਨੇ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਭਾਈ ਪਰਮਾਨੰਦ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਦੋਸਤ ਲਾਲਾ ਹਰਦਿਆਲ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ 1915 ਵਿਚ ਘਰ ਪਰਤਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਦਰ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਕੇਸ ਵਿਚ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ। ਭਾਈ ਪਰਮਾਨੰਦ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦੇਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਖਬਰ ਨੇ ਰਾਮ ਪ੍ਰਸਾਦ (Ram Prasad Bismil) ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ‘ਮੇਰਾ ਜਨਮ’ ਨਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਰਚੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਹਕੂਮਤ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਇਨਕਲਾਬੀ ਰਾਹ ਅਪਣਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।

ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਈ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਪੰਡਿਤ ਗੇਂਦਲਾਲ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਾਤਰੂਦੇਵੀ ਨਾਂ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਬਣਾਈ। ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਬਣ ਗਿਆ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਲੁੱਟਾਂ-ਖੋਹਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮੈਨਪੁਰੀ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਗਠਨਾਤਮਕ, ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਹੁਨਰ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਕੋਰੀ ਕਾਂਡ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵੀ ਬਿਸਮਿਲ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ।
Published by:rupinderkaursab
First published:

Tags: Anniversary, Education, Indian, Uttar Pardesh

ਅਗਲੀ ਖਬਰ