Home /News /lifestyle /

ਬਾਰ ਬਾਰ ਨੌਕਰੀ ਬਦਲਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਘਾਟੇ ਦਾ ਸੌਦਾ, ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ ਗ੍ਰੈਚੁਟੀ ਦਾ ਲਾਭ

ਬਾਰ ਬਾਰ ਨੌਕਰੀ ਬਦਲਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਘਾਟੇ ਦਾ ਸੌਦਾ, ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ ਗ੍ਰੈਚੁਟੀ ਦਾ ਲਾਭ

ਬਾਰ ਬਾਰ ਨੌਕਰੀ ਬਦਲਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਘਾਟੇ ਦਾ ਸੌਦਾ, ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ ਗ੍ਰੈਚੁਟੀ ਦਾ ਲਾਭ

ਬਾਰ ਬਾਰ ਨੌਕਰੀ ਬਦਲਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਘਾਟੇ ਦਾ ਸੌਦਾ, ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ ਗ੍ਰੈਚੁਟੀ ਦਾ ਲਾਭ

ਗ੍ਰੈਚੂਟੀ ਉਹ ਰਕਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੂੰ ਸੰਸਥਾ ਜਾਂ ਇੰਪਲਾਇਰ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਇੰਪਲਾਇਰ ਕੋਲ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਵੱਲੋਂ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 5 ਸਾਲ ਤਕ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਆਮਤੌਰ ’ਤੇ ਇਹ ਰਕਮ ਉਦੋਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਹਟਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਹ ਰਿਟਾਇਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਜਾਂ ਦੁਰਘਟਨਾ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮਿਨੀ ਨੂੰ ਗ੍ਰੈਚੂੁਟੀ ਦੀ ਰਕਮ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ ...
  • Share this:

ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸੈਕਟਰ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਤਨਖਾਹ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਮਚਾਰੀ ਭਵਿੱਖ ਨਿਧੀ (EPF) ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੈਲਥ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ, ਟਰਮ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ, PLI ਅਤੇ ਗ੍ਰੈਚੁਟੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਗ੍ਰੈਚੁਟੀ ਦਾ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੰਪਨੀਆਂ 5 ਸਾਲ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰੈਚੁਟੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਇੱਕ ਉਚਿਤ ਰਕਮ ਅਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।


 ਗ੍ਰੈਚੂਟੀ ਉਹ ਰਕਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੂੰ ਸੰਸਥਾ ਜਾਂ ਇੰਪਲਾਇਰ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਇੰਪਲਾਇਰ ਕੋਲ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਵੱਲੋਂ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 5 ਸਾਲ ਤਕ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਆਮਤੌਰ ’ਤੇ ਇਹ ਰਕਮ ਉਦੋਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਹਟਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਹ ਰਿਟਾਇਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਜਾਂ ਦੁਰਘਟਨਾ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮਿਨੀ ਨੂੰ ਗ੍ਰੈਚੂੁਟੀ ਦੀ ਰਕਮ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।


 ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ ੧੫ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਗ੍ਰੈਚੂਟੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਤਨਖਾਹ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਜਲਦੀ ਛੱਡਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਗ੍ਰੈਚੂਟੀ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਪੂਰੇ ਗਣਿਤ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ।


 ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਗ੍ਰੈਚੂਟੀ ਲਈ ਕੁਝ ਨਿਯਮ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਗ੍ਰੈਚੂਟੀ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਇੱਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦਾ ਇਨਾਮ ਹੈ। ਜੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਸ਼ਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਫਾਰਮੂਲੇ ਤਹਿਤ ਗ੍ਰੈਚੂਟੀ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਾਰਮੂਲੇ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਜਦੋਂ ਗ੍ਰੈਚੂਟੀ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਮਿਆਦ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਸਾਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਕਰਮਚਾਰੀ 10 ਸਾਲ 8 ਮਹੀਨੇ ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ 11 ਸਾਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਜੇਕਰ 10 ਸਾਲ 3 ਮਹੀਨੇ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ 10 ਸਾਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।


 ਗ੍ਰੈਚੁਟੀ ਕੈਲਕੂਲੇਸ਼ਨ ਫਾਰਮੂਲਾ
ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਖਰਚ ਕੀਤੀ ਆਖਰੀ ਤਨਖਾਹ X ਸਾਲ X 15/26 = ਗ੍ਰੈਚੁਟੀ ਦੀ ਕੁੱਲ ਰਕਮ


– ਹੁਣ ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਕਿਸੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਤਨਖਾਹ (Basic Salary) ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਭੱਤਾ (DA) ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਤਨਖਾਹ (Last Salary) ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ 50,000 ਰੁਪਏ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਫਾਰਮੂਲੇ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ 2.88 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਗ੍ਰੈਚੂਟੀ ਮਿਲੇਗੀ।


 50000 (ਆਖਰੀ ਤਨਖਾਹ) x 10 (ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ ਸਾਲ) x 15/26 = 2,88,461 ਰੁਪਏ


- ਗ੍ਰੈਚੁਟੀ ਗਣਨਾ ਫਾਰਮੂਲਾ 4 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਕਾਰਨ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ 26 ਦਿਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਗ੍ਰੈਚੂਟੀ ਦੀ ਗਣਨਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 15 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।


ਕਾਹਲੀ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚਾਉਦਾ ਹੈ ਨੁਕਸਾਨ


 ਇੱਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੇ 10 ਸਾਲ ਅਤੇ 5 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਾਹਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਬਦਲ ਦੇਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਗ੍ਰੈਚੂਟੀ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਕੁੱਲ ਸਮੇਂ ਦੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਜੇ ਉਹੀ ਕਰਮਚਾਰੀ 10 ਸਾਲ ਅਤੇ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਕੁੱਲ ਸਮਾਂ 11 ਸਾਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਪਹਿਲੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ 2 ਲੱਖ 88 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਗ੍ਰੈਚੁਟੀ ਮਿਲੇਗੀ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰੈਚੂਟੀ ਵਜੋਂ 3 ਲੱਖ 17 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਮਿਲਣਗੇ। ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਚੁਟੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਫਰਕ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

Published by:Amelia Punjabi
First published:

Tags: Employee Provident Fund (EPF), Employees, Gratuity, India, Job

ਅਗਲੀ ਖਬਰ