ਰੋਣਾ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਰੋਣ ਦੇ ਹਨ ਕਈ ਫ਼ਾਇਦੇ

  • Share this:
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਰੋਂਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਾਦ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਜੋ ਚੀਜ਼ ਆਪੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੈ ਕੇ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੋਣ 'ਤੇ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਜਦ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਬੱਚਾ ਸੱਟ ਲੱਗਣ 'ਤੇ ਰੋਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਆਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਤਾਂ ਬਹਾਦਰ ਹੈਂ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰ ਬੱਚੇ ਰੋਂਦੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ; ਭਾਵ ਰੋਣਾ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਰੋਣਾ, ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਣ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸਾਨੂੰ ਰੋਂਦੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਵੇ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਰੋ ਪਿਆ ਭਾਵ, ਰੋਣਾ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਲੇਕਿਨ ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰੋਣ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਫਾਇਦੇ ਦੱਸਾਂਗੇ ਜੋ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੇ ਹੋਣ। ਜੀ ਹਾਂ, ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਕਈ ਅਧਿਐਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਰੋਣਾ ਸਾਡੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰੱਖਣ ਵਿਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਰੋਂਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਮੂਡ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫਾਇਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਵਿਚ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗੇ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਿਹਾ ਹੈ।

ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੀ ਟਿਲਬਰਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਖੋਜ ਮੁਤਾਬਿਕ ਔਰਤਾਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਔਸਤਨ 3.5 ਵਾਰ ਰੋਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਪੁਰਸ਼ 1.9 ਵਾਰ ਰੋਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਮੰਨ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਖੋਜ ਮੁਤਾਬਿਕ ਰੋਣਾ ਸਾਡੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਅਤੇ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰੋਣ ਦਾ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਨ ਦੋਹਾਂ 'ਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਭਾਵ ਰੋਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬੁਰਾਈ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਵੈਸੇ ਤਾਂ ਹੰਝੂ ਸਾਡੇ ਦਿਲ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ 1662 ਤੱਕ ਇਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਰੋਣ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀ ਡੈਨਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਸਾਡੀਆਂ ਦੋਹਾਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਦੇ ਉੱਪਰ ਇਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਤਰਲ ਥੈਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੈਕ੍ਰਿਮਲ ਗਲੈਂਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੰਝੂ ਉਥੋਂ ਹੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਅੱਖ ਦਾ ਗੋਲਾ ਅਤੇ ਪਲਕ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲੇਕ੍ਰਿਮਲ ਗਲੈਂਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਹੰਝੂ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਆਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਗਲੈਂਡ ਇਸ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਵੰਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਤੇਜ਼ ਰੋਂਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਨੱਕ ਵੀ ਵਗਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਵ ਇਹ ਵੀ ਹੰਝੂ ਹੀ ਹਨ ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਨੱਕ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਬਲਗ਼ਮ ਕਾਰਨ ਚਿਪਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਰੋਣ ਵੇਲੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਜੋ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਉਹ ਲਾਈਸੋਜ਼ਾਈਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਕੰਮ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਮ ਰੱਖਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਰਲ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਅੱਖ ਦੀ ਉਪਰਲੀ ਸਤ੍ਹਾ 'ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਰਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਸੁੱਕ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਰੋਣ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਤੱਤ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸੰਨ 2011 ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਮੁਤਾਬਿਕ ਲਾਈਸੋਜ਼ਾਈਮ ਵਿੱਚ ਕਈ ਐਂਟੀ-ਬੈਕਟੀਰੀਅਲ ਤੱਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਨ। 1985 ਵਿੱਚ ਜੀਵ-ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵਿਲੀਅਮ ਫਰੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰੋਣ ਦਾ ਮਕਸਦ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣਾ ਹੈ। ਰੋਣ ਨਾਲ ਆਕਸੀਟੌਸਿਨ ਅਤੇ ਐਂਡੋਜੇਨਸ ਓਪੀਔਡਸ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫੀਲਗੁਡ ਕੈਮੀਕਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਵਿਗਿਆਨਕ ਹੰਝੂਆਂ ਨੂੰ ਕਈ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਤਿੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਬੇਸਲ ਹੈ। ਇਹ ਗੈਰ-ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਹੰਝੂ ਹਨ, ਜੋ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ਕੀ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਦੂਜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗੈਰ-ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਹੰਝੂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਇੱਕ ਤੇਜ਼ ਗੰਧ 'ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਿਆਜ਼ ਕੱਟਣਾ ਜਾਂ ਫਿਨਾਇਲ।

ਹੰਝੂਆਂ ਦੀ ਤੀਜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਨੂੰ ਰੋਣ ਵਾਲੇ ਹੰਝੂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਵਜੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਿਮਬਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਹਾਈਪੋਥੈਲਮਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਮਾਗੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਭਾਵਨਾ ਦੀ ਚਰਮ ਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਨਿਊਰੋਟ੍ਰਾਂਸਮੀਟਰ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਸੀਂ ਰੋ ਪੈਂਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਉਦਾਸੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਗੁੱਸਾ ਜਾਂ ਡਰ ਕਰਕੇ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰੋਣ ਦੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਿਕ ਫਾਇਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ। ਰੋਣ ਨਾਲ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਦਬਾਅ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਕੀਤੇ ਦਰਦ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਰੋਣ ਨਾਲ ਦਰਦ ਘੱਟ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਰੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਹਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਪੱਧਰ ਤੇ ਵੀ ਰਾਹਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰੋ ਰਹੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬੁਰਾ ਰੋਣਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹੋਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਰੋਣ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੋ ਤਾਂ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਕਾਰਨ ਉਦਾਸੀ ਅਤਿ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਉਦਾਸੀਨਤਾ ਵਰਗੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਰੋ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਉਦਾਸੀ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਦਾਸੀਨ ਉਦਾਸੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਰੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਹੰਝੂ ਨਹੀਂ ਵਹਾਉਂਦੇ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
Published by:Anuradha Shukla
First published: