Home /News /lifestyle /

Insulin Resistance: ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਸ਼ੂਗਰ ਸਮੇਤ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਇੰਝ ਕਰੋ ਬਚਾਅ

Insulin Resistance: ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਸ਼ੂਗਰ ਸਮੇਤ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਇੰਝ ਕਰੋ ਬਚਾਅ

Insulin Resistance: ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਸ਼ੂਗਰ ਸਮੇਤ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਇੰਝ ਕਰੋ ਬਚਾਅ

Insulin Resistance: ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਸ਼ੂਗਰ ਸਮੇਤ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਇੰਝ ਕਰੋ ਬਚਾਅ

Insulin resistance:  ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸ਼ੂਗਰ (diabetes) ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਸ਼ੂਗਰ ਅਤੇ ਇਨਸੁਲਿਨ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਹੈ। ਟਾਈਪ 1 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਵਿੱਚ, ਮਰੀਜ਼ ਦਾ ਸਰੀਰ ਇਨਸੁਲਿਨ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਟਾਈਪ 2 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਵਿੱਚ, ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇਨਸੁਲਿਨ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਸਦੀ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਜੇਕਰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇਨਸੁਲਿਨ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸ਼ੂਗਰ ਦਾ ਕੋਈ ਖਤਰਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।

ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ ...
  • Share this:
Insulin resistance:  ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸ਼ੂਗਰ (diabetes) ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਸ਼ੂਗਰ ਅਤੇ ਇਨਸੁਲਿਨ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਹੈ। ਟਾਈਪ 1 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਵਿੱਚ, ਮਰੀਜ਼ ਦਾ ਸਰੀਰ ਇਨਸੁਲਿਨ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਟਾਈਪ 2 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਵਿੱਚ, ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇਨਸੁਲਿਨ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਸਦੀ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਜੇਕਰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇਨਸੁਲਿਨ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸ਼ੂਗਰ ਦਾ ਕੋਈ ਖਤਰਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਇਹ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ (insulin resistance) ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਲੱਛਣ ਕੀ ਹਨ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਤੋਂ ਬਚਾਓ ਦੇ ਉਪਾਅ ਕੀ ਹਨ।

ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਕੀ ਹੈ?

ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਇੱਕ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ, ਚਰਬੀ ਅਤੇ ਜਿਗਰ ਦੇ ਸੈੱਲ ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀ ਸਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਲੈਵਲ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨਸੁਲਿਨ ਸਾਡੇ ਪੈਨਕ੍ਰੀਅਸ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਹਾਰਮੋਨ ਹੈ, ਜੋ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਬਣਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਹਾਰਮੋਨ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਰਹੇ ਤਾਂ ਸ਼ੂਗਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਹਾਈਪਰਟੈਨਸ਼ਨ ਅਤੇ ਧਮਨੀਆਂ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਹੋਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੀ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਥਾਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਦੇ ਲੱਛਣ

ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ (insulin resistance) ਦਾ ਪਤਾ ਟੈਸਟ ਰਾਹੀਂ ਨਹੀਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਕੋਈ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦਾ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਪ੍ਰੀ-ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਟੈਸਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੀ-ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਵਿੱਚ, ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਦਾ ਪੱਧਰ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਪ੍ਰੀ-ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਦਾ ਇਲਾਜ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਟਾਈਪ 2 ਸ਼ੂਗਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਟੈਸਟ ਕੀਤੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹੈ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਬਣਨ ਦਾ ਕਾਰਨ

ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਨਸ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਦਾ ਵੱਧ ਜਾਂ ਘੱਟ ਖਤਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪੇਟ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਰਬੀ, ਮੋਟਾਪਾ, ਸਰੀਰਕ ਅਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲਤਾ, ਉੱਚ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਭੋਜਨ, ਸੰਤ੍ਰਿਪਤ ਚਰਬੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਤਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵੈਸੇ ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਉਪਾਅ

ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਖੁਰਾਕ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਫਲ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਸਾਬਤ ਅਨਾਜ, ਮੱਛੀ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੋਲਟਰੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡਰੇਟ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ, ਲਾਲ ਮੀਟ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ 30 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਇਨਸੁਲਿਨ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਭਾਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ। 7% ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਨਾਲ ਟਾਈਪ 2 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ 58 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Published by:rupinderkaursab
First published:

Tags: Health, Health care, Health care tips, Health news, Health tips

ਅਗਲੀ ਖਬਰ