Home /News /lifestyle /

ਕਦੇ 'VIP' ਫਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਰਸੀਲਾ ਤੇ ਖੱਟਾ-ਮਿੱਠਾ ਅਨਾਨਾਸ, ਜਾਣੋ ਇਸ ਫਲ ਦਾ ਦਿਲਚਸਪ ਇਤਿਹਾਸ

ਕਦੇ 'VIP' ਫਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਰਸੀਲਾ ਤੇ ਖੱਟਾ-ਮਿੱਠਾ ਅਨਾਨਾਸ, ਜਾਣੋ ਇਸ ਫਲ ਦਾ ਦਿਲਚਸਪ ਇਤਿਹਾਸ

17ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ, ਅਨਾਨਾਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਗਜ਼ਰੀ ਫਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

17ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ, ਅਨਾਨਾਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਗਜ਼ਰੀ ਫਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਅਨਾਨਾਸ ਖਾਣ 'ਚ ਜਿੰਨਾ ਸੁਆਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਿਹਤ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਇਹ ਓਨਾ ਹੀ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ‘ਵੀਆਈਪੀ ਫਲ’ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਫਲ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਵੀ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸਪ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲਾਂ

ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ ...
  • Share this:
ਅਨਾਨਾਸ ਦਾ ਫਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਹੀ ਬੜਾ ਖਾਸ ਅਤੇ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਇਸ ਫਲ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਤਾਜ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਖਾਧਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਖੱਟਾ-ਮਿੱਠਾ ਅਤੇ ਰਸੀਲਾ ਸਵਾਦ ਸਭ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਵਾਦ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕਿਸੇ ਫਲ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੁੱਝ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਫਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ। ਗੁਮਨਾਮ ਮੰਨੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਫਲ ਦੀ ‘ਖੋਜ’ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵੈਸੇ, ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਗਾਇਆ ਅਤੇ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਕੋਲੰਬਸ ਨੇ ਸਾਲ 1493 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਸੀ
ਆਧੁਨਿਕ ਖੋਜ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਨਾਨਾਸ ਦੇ ਮੂਲ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ-ਪੈਰਾਗੁਏ ਦਾ ਇੱਕ ਉਪਭਾਗ ਹੈ। ਜਦੋਂ 1493 ਵਿੱਚ ਮਲਾਹ ਅਤੇ ਖੋਜੀ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਕੋਲੰਬਸ ਦੁਆਰਾ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਤਾਂ ਅਨਾਨਾਸ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫਲ ਸੀ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਕਬੀਲਿਆਂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਉੱਥੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਗਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਕੋਲੰਬਸ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਫਲ ਨੂੰ ਸਪੇਨ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਹੀ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਤਤਕਾਲੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਇਜ਼ਾਬੇਲ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਸਵਾਦ ਬਹੁਤ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਲੱਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਅਨਾਨਾਸ ਦੇ ਅਣਗਿਣਤ ਪੌਦੇ ਲਗਵਾਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਅਨਾਨਾਸ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਨਿਯਮਤ ਨਾਸ਼ਤਾ ਫਲ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇੱਕ VIP ਫਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਨਾਨਾਸ
ਉਸੇ ਦੌਰ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਾਂ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਤੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਾਲੇ ਪਾਈਨੈਪਲ (ਪਾਈਨ+ਐਪਲ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਦਰਅਸਲ ਇਹ ਦਿਖਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਈਕੋਨ ਵਰਗਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸੁਆਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੇਬ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਈਨੈਪਲ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਫਲ ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਥੋਂ ਇਹ 1550 ਤੱਕ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਵਪਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਟਾਪੂਆਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਦੇ ਬੀਜ ਭਾਰਤ ਲਿਆਏ ਗਏ।

16ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਇਸ ਫਲ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਦੱਖਣੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਦੇ ਕੁਝ ਟਾਪੂਆਂ ਸਮੇਤ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗਰਮ ਖੰਡੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈ ਸੀ। ਅੱਜ ਅਨਾਨਾਸ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਧੁਨਿਕ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਸਟਾ ਰੀਕਾ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ, ਚੀਨ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ, ਅਨਾਨਾਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਗਜ਼ਰੀ ਫਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਝਾੜ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦਾ ਗਿਆ।

ਮੌਰੀਆ ਅਤੇ ਗੁਪਤ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ
ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਨਾਨਾਸ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ 1800 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਲੈ ਗਏ। ਵੈਸੇ, ਅਨਾਨਾਸ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪੱਛਮੀ ਸਿਧਾਂਤ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿੱਚ ਵਧਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਨਾਨਾਸ ਉਗਾਇਆ ਅਤੇ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਕੇਸੀ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ "ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ: ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ" ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਨਾਨਾਸ ਮੌਰੀਆ ਕਾਲ (322 ਤੋਂ 185 ਈਸਵੀ ਪੂਰਵ) ਅਤੇ ਗੁਪਤ ਸਾਮਰਾਜ (320 ਤੋਂ 550 ਈ.) ਦੌਰਾਨ ਉਗਾਇਆ ਅਤੇ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮੰਗੋਲੀਆਈ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਇਸ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤ ਲੈ ਆਏ ਸਨ। ਵੈਸੇ, 700-800 ਈਸਵੀ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੰਥ ‘ਚਰਕਸੰਹਿਤਾ’ ਵਿੱਚ ਅਨਾਨਾਸ ਦਾ ਕੋਈ ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਮੌਰੀਆ ਕਾਲ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹੋਵੇ।

ਫਲਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇੱਕ ਦਵਾਈ ਵੀ ਹੈ "ਅਨਾਨਾਸ"
ਅਨਾਨਾਸ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਇਸ 'ਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਫਲਾਂ 'ਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਤੱਤ ਕੁੱਝ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਆਯੁਰਵੇਦਾਚਾਰੀਆ ਅਤੇ ਯੋਗ ਗੁਰੂ ਆਚਾਰੀਆ ਬਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਨਾਨਾਸ ਨੂੰ ਫਲ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦਵਾਈ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਨਾਨਾਸ ਦੇ ਸੇਵਨ ਨਾਲ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਦਹਜ਼ਮੀ, ਪੇਟ ਦੇ ਕੀੜੇ, ਬੁਖਾਰ, ਪੀਲੀਆ ਸਮੇਤ ਕੁਸ਼ਟ ਰੋਗ ਵਿਚ ਅਨਾਨਾਸ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਨਾਨਾਸ ਭੁੱਖ ਵਧਾਉਣ, ਸ਼ਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਰਕਤ-ਪਿੱਤ ਵਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਲਾਭਕਾਰੀ ਫਲ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਬੁਖਾਰ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਘੱਟ ਪਿਸ਼ਾਬ ਆਉਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ 'ਚ ਫਾਇਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਪੇਟ ਦੀ ਗੈਸ, ਦਰਦ, ਐਸੀਡਿਟੀ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਐਲਰਜੀ
ਭੋਜਨ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਨਾਨਾਸ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਬ੍ਰੋਮੇਲੇਨ ਨਾਮਕ ਐਨਜ਼ਾਈਮ ਦਾ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜਲਣ, ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੱਟਾਂ ਅਤੇ ਸੋਜਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਕਿਨ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਹਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫਾਈਬਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਚਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬੀਟਾ-ਕੈਰੋਟੀਨ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਦੁਰਲੱਭ ਤੱਤ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦਮੇ ਦੇ ਰੋਗੀਆਂ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨਾਲ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਨਾਨਾਸ ਦਾ ਰਸ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੱਖਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਜੂਸ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪੱਥਰੀ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਵੈਸੇ, ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਨਾਨਾਸ ਖਾਣ ਤੋਂ ਐਲਰਜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਸੋਜ, ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੂਗਰ ਰੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੇਵਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਅਨਾਨਾਸ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰੋਮੇਲੇਨ ਦਾ ਕੁੱਝ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਅਜਿਹੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਅਨਾਨਾਸ ਖਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰ ਲੈਣ।
Published by:Krishan Sharma
First published:

Tags: Fruits, History of food, History of pineapple, Lifestyle, Pineapple, VIP fruit

ਅਗਲੀ ਖਬਰ