• Home
  • »
  • News
  • »
  • lifestyle
  • »
  • KATAK PURANMASHI POORNIMA PURNIMA HINDU POOJA SIGNIFICANCE PUJA VIDHI GH AS

ਕੱਤਕ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ 2021: ਕੱਤਕ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ , ਜਾਣੋ ਸ਼ੁਭ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦਾ ਤਰੀਕਾ

  • Share this:
ਕੱਤਕ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ 2021: ਕੱਤਕ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦਾ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪੁਰੀ ਪੂਰਨਿਮਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਸੁਰ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਵਾਰ ਕੱਤਕ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ 19 ਨਵੰਬਰ (ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ) ਨੂੰ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਕੱਤਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਕੱਤਕ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੱਤਕ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਪੰਜ ਦਿਨ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਬੋਧਿਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਕੱਤਕ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਸਮਾਂ
ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ - 18 ਨਵੰਬਰ (ਵੀਰਵਾਰ) ਰਾਤ 11:55 ਵਜੇ ਤੋਂ
ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੀ ਮਿਤੀ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ - 19 ਨਵੰਬਰ (ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ) ਦੁਪਹਿਰ 02.25 ਵਜੇ ਤੱਕ

ਕੱਤਕ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦਾ ਮਹੱਤਵ
ਮਿਥਿਹਾਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੱਤਕ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦਾ ਇਹ ਦਿਨ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਕੱਤਕ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦਾ ਦਿਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦਾ ਦਿਨ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਇਸ ਦਿਨ ਲੋਕ ਪਵਿੱਤਰ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪੁੰਨ-ਦਾਨ ਅਤੇ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰਕੇ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੱਤਕ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਬੇਅੰਤ ਕਿਸਮਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੱਤਕ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਦਿਨ ਦਾਨ-ਪੁੰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਕੱਤਕ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਰਸਮਾਂ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦਿਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਿਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੁਭ ਸੰਸਕਾਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਿਨ ਘਿਓ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਧਨ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਯੋਗ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੱਤਕ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਪਾਰ ਕਿਰਪਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਕੱਤਕ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਪੂਜਾ ਵਿਧੀ
ਕੱਤਕ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ ਬ੍ਰਹਮ ਮੁਹੂਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੋ ਸਕੇ ਤਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋ ਅਤੇ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਕਰੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸੀ ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾ ਕੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਇਸ ਦਿਨ ਸਤਿਆਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਕਥਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਖੀਰ ਚੜ੍ਹਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਲਕਸ਼ਮੀ-ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਆਰਤੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਲਸੀ ਜੀ ਦੇ ਕੋਲ ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਕੱਤਕ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦੀਵਾ ਵੀ ਜਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਹੋ ਸਕੇ ਤਾਂ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰੋ ਅਤੇ ਭੁੱਖਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਿਓ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਿਨ ਮਾਂ ਤੁਲਸੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆਈ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਤੁਲਸੀ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਬਾਕੀ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਕੱਤਕ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਘਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਅੰਬ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਲਗਾਓ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਭੋਲੇਨਾਥ ਇਸ ਦਿਨ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ 'ਤੇ ਗੰਗਾਜਲ 'ਚ ਸ਼ਹਿਦ ਅਤੇ ਕੱਚਾ ਦੁੱਧ ਮਿਲਾ ਕੇ ਚੜਾਉਣ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਿਨ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੀਵਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਘਰ 'ਚ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੱਤਕ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀਦੇ ਦਿਨ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਘਰ ਵਿੱਚ ਤੁਲਸੀ, ਜਲ, ਦੀਵੇ ਜਗਾ ਕੇ ਵੀ ਪੂਰਵਜ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
Published by:Anuradha Shukla
First published: