Parenting Tips: ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ 'ਚ ਕਦੇ ਨਾ ਕਰੋ ਵਿਤਕਰਾ, ਬੱਚੇ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਹੈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ

ਜਦੋਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਘਰ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਕੱਟ ਕੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ।

  • Share this:
ਅਕਸਰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੱਚੇ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਮਾਪੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਬੱਚੇ 'ਤੇ ਕੁਝ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਜੇ 'ਤੇ ਘੱਟ। ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ 'ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਤਕਰਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਤਕਰਾ ਉਦੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਬੱਚਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਛੋਟਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਪਿਆਰ ਤੇ ਲਾਡ ਮਿਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਫਰਕ ਲੜਕੇ ਅਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਪਰਾਇਆ ਧੰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸੇ ਲਈ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲੜਕੇ ਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਪੱਖਪਾਤੀ ਰਵੱਈਏ ਦਾ ਸਾਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮਨਾਂ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਬੁਰਾ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਾਤਾ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਲਈ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਪਰ ਜਦੋਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਘਰ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਕੱਟ ਕੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ।

ਬੱਚੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਹੀਣ ਭਾਵਨਾ : ਤੁਹਾਡੇ ਜਿੰਨੇ ਮਰਜ਼ੀ ਬੱਚੇ ਹੋਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਵਿਤਕਰਾ ਅਣਗੌਲੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਮਨ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇਕੱਲੇਪਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਤਣਾਅ ਵਿਚ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਬੁਰਾ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਬੱਚੇ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੀਣ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਜੋ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਅੜਿੱਕਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਅਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਮਹੱਤਵ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।

ਚਿੜਚਿੜਾਪਨ : ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਤਕਰੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਚਿੜਚਿੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਉਹ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਤੁਹਾਡੀ ਗੱਲ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।

ਅਜਿਹਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਬਦਲਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਹੀਣਤਾ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਵੀ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਹੀ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਤਕਰਾ ਨਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਪਿਆਰ ਦਿਓ।

ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਓ : ਕਈ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਘਰ ਵਿਚ ਬੱਚਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਵੱਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਪਰ ਸਾਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਇਸ ਇਕਪਾਸੜ ਝੁਕਾਅ ਕਾਰਨ ਆਪਸ ਵਿਚ ਸੌਤੇਲੇਪਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਈਰਖਾ ਵੀ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।

ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਹਾਂ, ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ ਕਿ ਨਵਜੰਮੇ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਸਕਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਬਣਿਆ ਰਹੇ। ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਹਰ ਬੱਚੇ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
Published by:Amelia Punjabi
First published: