• Home
  • »
  • News
  • »
  • lifestyle
  • »
  • PARENTING TIPS WHAT IS SPEECH DELAY WHY DO SOME CHILDREN START SPEAKING LATE CAUSES PRIMARY TREATMENT GH AP AS

ਕੁੱਝ ਬੱਚੇ ਕਿਉਂ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਬੋਲਣਾ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ, ਜਾਣੋ ਕਾਰਨ ਤੇ ਇਲਾਜ ਦਾ ਤਰੀਕਾ

ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, 18 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਬੱਚਾ ਸਧਾਰਨ ਸ਼ਬਦ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਾਂ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਆਦਿ ਬੋਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਸਾਲ ਦਾ ਬੱਚਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 25 ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਬੱਚਾ ਢਾਈ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦੋ-ਸ਼ਬਦ ਵਾਕ ਨਹੀਂ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਸਪੀਚ ਡਿਲੇਅ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

  • Share this:
ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਜਨਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵੱਡੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਤੱਕ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਕਈ ਚਾਅ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬੱਚੇ ਦੇ ਹੁੰਗਾਰੇ ਭਰਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਚੱਲਣ ਤੱਕ ਦੇ ਹਰ ਪਲ ਨੂੰ ਮਾਪੇ ਬੜੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਚੱਲਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬੋਲਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਥੋੜਾ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮਾਪੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੇ ਮਾਪੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੱਚਾ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਂ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਕਹਿ ਕੇ ਬੁਲਾਵੇ।

ਬੱਚੇ ਵੀ ਸਹੀ ਸਮਾਂ ਆਉਣ 'ਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਕਈ ਬੱਚੇ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ਜੋ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਦੇਰ ਨਾਲ ਬੋਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ। ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਕੁਝ ਮਾਪੇ ਇਸ ਕਾਰਨ ਤਣਾਅ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਬੱਚੇ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।

ਉਹ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਯਾਨੀ ਸਪੀਚ ਡਿਲੇਅ (Speech Delay) ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਮੁਤਾਬਕ ਸਹੀ ਸਮਾਂ ਆਉਣ 'ਤੇ ਬੋਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਲਈ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਸਹੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਸੱਮਸਿਆ ਬੱਚੇ ਲਈ ਵੀ ਵੱਧ ਵੀ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਪੀਚ ਡਿਲੇਅ (Speech Delay) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਖਰ ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਇਸ ਬਾਰੇ 'ਚ ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ।

ਕੀ ਹੈ ਸਪੀਚ ਡਿਲੇਅ (What is Speech Delay)

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਸਪੀਚ ਡਿਲੇਅ (Speech Delay)ਕੀ ਹੈ?

ਹੈਲਥਲਾਈਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਦੋ ਸਾਲ ਦਾ ਬੱਚਾ ਲਗਭਗ 50 ਸ਼ਬਦ ਬੋਲ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਵਾਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1000 ਸ਼ਬਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਵਾਕਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਬੱਚਾ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਪੀਚ ਡਿਲੇਅ (Speech Delay) ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ 'ਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਘਬਰਾਹਟ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਕਈ ਵਾਰ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਜਾਂ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਨਿਊਰੋਲੋਜੀਕਲ ਕਾਰਨ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਬੱਚੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਰ ਨਾਲ ਰੋਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਦੇਰ ਨਾਲ ਬੋਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜੇਕਰ ਗਰਭ ਦੌਰਾਨ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪੀਲੀਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾਰਮਲ ਡਿਲੀਵਰੀ ਦੌਰਾਨ ਬੱਚੇ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਸੱਟ ਲੱਗੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਬੱਚੇ ਦੀ ਸੁਣਨ ਸ਼ਕਤੀ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਬੋਲਣ ਦਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੂੜ੍ਹਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਬੱਚੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਸਿੱਖਣ ਅਤੇ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ 17 ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਗੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਣ ਅਤੇ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਸਪੀਚ ਡਿਲੇਅ (Speech Delay) ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ

ਜੇਕਰ ਬੱਚਾ 2 ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਆਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, 18 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਬੱਚਾ ਸਧਾਰਨ ਸ਼ਬਦ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਾਂ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਆਦਿ ਬੋਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਸਾਲ ਦਾ ਬੱਚਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 25 ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਬੱਚਾ ਢਾਈ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦੋ-ਸ਼ਬਦ ਵਾਕ ਨਹੀਂ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਸਪੀਚ ਡਿਲੇਅ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਲਗਭਗ 200 ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਮੰਗਦਾ ਹੈ।

ਸਪੀਚ ਡਿਲੇਅ ਦੇ ਕਾਰਨ

ਜੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਜੀਭ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋਵੇ।

ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਕਈ ਵਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਸੁਣਨ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੈ.

ਔਟਿਜ਼ਮ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਰੋਗ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਨਿਊਰੋਲੌਜੀਕਲ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕਰੀਏ

ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨ ਦੀ ਖੇਡ ਖੇਡੋ, ਇਸ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਬੋਲਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਮਿਲੇਗੀ।

ਜਦੋਂ ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਨਕਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਸ਼ਬਦ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।

ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਗੱਲ ਕਰੋ।

ਜੇਕਰ ਬੱਚਾ ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਵਾਕ ਪੂਰਾ ਕਰੋ।

ਸੰਗੀਤ ਤੁਹਾਡੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਉਤੇਜਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਲਗਾਓ।

ਬੱਚੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਨਾਲ ਵੀ ਬੱਚਾ ਬੋਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ।

ਇਹ ਹੈ ਇਲਾਜ-ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰੋ। ਡਾਕਟਰ ਬੱਚੇ ਦੀਆਂ ਵੋਕਲ ਕੋਰਡਜ਼, ਦਿਮਾਗੀ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਆਦਿ ਦੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਂਚ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਕੁਝ ਸਪੀਚ ਥੈਰੇਪੀ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਬੱਚੇ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹੀ ਇਲਾਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Published by:Amelia Punjabi
First published: