Sanjeevani- ਕੋਵਿਡ-19 (COVID-19) ਟੀਕਾ ਅਤੇ ਮਾਂਵਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪਿਆਉਣਾ

WHO ਅਤੇ UNICEF ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਰੀਆਂ ਮਾਵਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਾਂਵਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਵਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੋਵਿਡ-19 (COVID-19) ਹੋਣ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਿਆਉਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

Sanjeevani- ਕੋਵਿਡ-19 (COVID-19) ਟੀਕਾ ਅਤੇ ਮਾਂਵਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪਿਆਉਣਾ

Sanjeevani- ਕੋਵਿਡ-19 (COVID-19) ਟੀਕਾ ਅਤੇ ਮਾਂਵਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪਿਆਉਣਾ

  • Share this:
    ਮਹਾਮਾਰੀ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਹਰ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਅਫਵਾਹਾਂ ਲਿਆਈ ਹੈ। ਕੋਵਿਡ-19 (COVID-19) ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦਿਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਰ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਅਫਵਾਹ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਜਨਸੰਖਿਆ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਹਨ। ਇਹ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਕੋਵਿਡ ਵੈਕਸੀਨ ਜਣਨ ਸ਼ਕਤੀ, ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਅਤੇ ਨਰਸਿੰਗ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਅਫਵਾਹ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਰਦਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟਰਡ ਕਰਾਇਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੋਰੋਨਾ ਲਿੰਗ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਭੇਦਭਾਵ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਟੀਕੇ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਵਾਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਗਰਭਵਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਦੁੱਧ ਪਿਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਕੋਲ ਇਸਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਸੀਮਿਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਖੁਰਾਕਾਂ ਛੱਡਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੱਥਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਸਨੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਟੀਕੇ ਦੀ ਝਿਜਕ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਟੀਕਿਆਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਨੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਵੱਧ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅਗਸਤ – ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਛਾਤੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪਿਆਉਣ ਦੇ ਮਹੀਨੇ (ਵਰਲਡ ਬ੍ਰੈਸਟਫੀਡਿੰਗ ਮਹੀਨਾ) ਨਾਲ ਬਿਲਕੁਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।

    ਹਰ ਸਾਲ, ਅਗਸਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਨੂੰ, ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਛਾਤੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਗਸਤ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਨੂੰ ਛਾਤੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪਿਆਉਣ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2021 ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ "ਛਾਤੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪਿਆਉਣਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰੋ: ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ"। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਛਾਤੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪਿਆਉਣ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਲਈ ਸਮੁੱਚੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਕੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਛਾਤੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪਿਆਉਣ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲਾਭ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮਾਵਾਂ ਲਈ, ਇਹ ਛਾਤੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇਕੱਲੇ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣਾ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਲਾਗਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕਤਾ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੌਧਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਆਮ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਮਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀਬਾਡੀਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਲਾਗ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਬੱਚੇ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਜਨਮ ਦੇ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਅੰਦਰ ਛਾਤੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪਿਆਉਣ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਛਾਤੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪਿਆਉਣ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ 2 ਸਾਲ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਪੂਰਕ ਭੋਜਨ ਦੇ ਨਾਲ ਛਾਤੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪਿਆਉਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।1 ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ ਮਾਵਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟੀਕੇ ਲੱਗ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਅਫਵਾਹਾਂ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ 'ਤੇ ਕੋਈ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਟੀਕਾਕਰਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੁਆਉਣਾ ਵੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਪੇਂਡੂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਪਹੁੰਚ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਮਾਜਕ ਸਿਹਤ ਕਾਰਜਕਰਤਾ (ਆਸ਼ਾ), ਸਹਾਇਕ ਨਰਸ ਦਾਈਆਂ ਅਤੇ ਆਂਗਣਵਾੜੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਲਈ ਅਣਥੱਕ ਮਿਹਨਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਸੰਬੰਧੀ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਨਾ ਕਰਨ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਿਗਿਆਨ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਟੀਕਾ ਛਾਤੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਦੁੱਧ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਕੋਈ ਖਤਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।2

    WHO ਅਤੇ UNICEF ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਰੀਆਂ ਮਾਵਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਾਂਵਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਵਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੋਵਿਡ-19 (COVID-19) ਹੋਣ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਿਆਉਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਸਟ੍ਰੇਨ, ਜੋ ਕੋਵਿਡ-19 (COVID-19) ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਛਾਤੀ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੁਝ ਅਧਿਐਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਂਵਾਂ ਲਈ ਡਾਕਟਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸੀਆਂ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੋਵਿਡ-19 (COVID-19) ਲਾਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਿਆਉਣਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।3 ਮਾਂ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਦੁੱਧ ਪਿਆਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਕੋਵਿਡ-19 (COVID-19) ਟੀਕੇ ਬਾਰੇ ਕੀਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਕੋਵਿਡ-19 (COVID-19) ਦੇ ਟੀਕੇ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਛਾਤੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪਿਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਂਵਾਂ ਦਾ ਟੀਕਾਕਰਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਟੀਕਾ ਲਗਵਾਉਣ ਵਾਲੀ ਮਾਂ ਦੇ ਛਾਤੀ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀਬਾਡੀਜ਼ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਮਾਂਵਾਂ ਦੇ ਜਰੀਏ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਇਰਸ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।4,5,6 WHO ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਾਂਵਾਂ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਿਆਉਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ:

    • ਭੋਜਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸਫਾਈ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਸਕ ਪਾਉਣਾ ਜਾਂ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਨੱਕ ਢੱਕਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ

    • ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 20 ਸਕਿੰਟਾਂ ਲਈ ਸਾਬਣ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਹੱਥ ਧੋਣਾ

    • ਉਨ੍ਹਾਂ ਜਗ੍ਹਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਫ ਅਤੇ ਰੋਗਾਣੂ-ਮੁਕਤ ਰੱਖਣਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਅਕਸਰ ਟੱਚ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।


    ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਨਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਛਾਤੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪਿਆਉਣ ਵਾਲਾ ਮਹੀਨਾ, ਹੁਣ ਦੁੱਧ ਪਿਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ ਟੀਕਾਕਰਣ ਦੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆਉਣ ਲਈ, ਇੱਕ ਉਤਪ੍ਰੇਰਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।



    ਰੇਣੁਕਾ ਬਿਰਗੋਡੀਆ, ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ, United Way ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ
    ਤਾਰਾ ਰਘੂਨਾਥ, ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ, United Way ਮੁੰਬਈ

     ਰੈਫਰੈਂਸ:

    1. http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/42590/1/9241562218.pdf

    2. https://www.unicef.org/vietnam/stories/frequent-asked-questions-covid-19-vaccines-and-breastfeeding



    https://www.euro.who.int/en/media-centre/sections/press-releases/2021/who-recommends-continuing-breastfeeding-during-covid-19-infection-and-after-vaccination

    1. 4. https://news.harvard.edu/gazette/story/2021/03/study-shows-covid-19-vaccinated-mothers-pass-antibodies-to-newborns/



    https://www.cedars-sinai.org/blog/newborn-covid-19-immunity.html

    1. 6. https://www.news-medical.net/news/20210407/COVID-19-antibodies-persist-in-breast-milk-for-months-following-mothere28099s-vaccination.aspx

    Published by:Ashish Sharma
    First published: