Home /News /lifestyle /

ਹਰ ਸਾਲ 2mm ਡੁੱਬ ਰਹੀ ਹੈ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਰਾਜਧਾਨੀ! ਅਧਿਐਨ 'ਚ ਹੋਇਆਂ ਖੁਲਾਸਾ

ਹਰ ਸਾਲ 2mm ਡੁੱਬ ਰਹੀ ਹੈ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਰਾਜਧਾਨੀ! ਅਧਿਐਨ 'ਚ ਹੋਇਆਂ ਖੁਲਾਸਾ

ਹਰ ਸਾਲ 2mm ਡੁੱਬ ਰਹੀ ਹੈ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਰਾਜਧਾਨੀ! ਅਧਿਐਨ 'ਚ ਹੋਇਆਂ ਖੁਲਾਸਾ

ਹਰ ਸਾਲ 2mm ਡੁੱਬ ਰਹੀ ਹੈ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਰਾਜਧਾਨੀ! ਅਧਿਐਨ 'ਚ ਹੋਇਆਂ ਖੁਲਾਸਾ

ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਹੀਏ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਰਾਜਧਾਨੀ 'ਮੁੰਬਈ' ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਜਾਵੇਗੀ ਤਾਂ ਇਹ ਕੋਈ ਅਤਿਕਥਨੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਖ਼ਤਰਾ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਧਿਐਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਹੁਣ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੁੰਬਈ ਸ਼ਹਿਰ ਹਰ ਸਾਲ 2 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਡੁੱਬ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲਗਭਗ 19 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦਾ ਖੇਤਰ, ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ, ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ 8.45 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਡੁੱਬ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ ...
  • Share this:
ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਹੀਏ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਰਾਜਧਾਨੀ 'ਮੁੰਬਈ' ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਜਾਵੇਗੀ ਤਾਂ ਇਹ ਕੋਈ ਅਤਿਕਥਨੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਖ਼ਤਰਾ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਧਿਐਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਹੁਣ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੁੰਬਈ ਸ਼ਹਿਰ ਹਰ ਸਾਲ 2 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਡੁੱਬ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲਗਭਗ 19 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦਾ ਖੇਤਰ, ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ, ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ 8.45 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਡੁੱਬ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਆਈਆਈਟੀ ਬੰਬੇ (IIT Bombay) ਦੀ ਇੱਕ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਜਾਣ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਔਸਤ 28.8 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਇਲਾਕੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹਨ।

ਜੀਓਫਿਜ਼ੀਕਲ ਰਿਸਰਚ ਲੈਟਰਸ ਜਰਨਲ ਵਿੱਚ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ, ਇਨਸਾਰ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ 99 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ 2016 ਤੋਂ 2020 ਤੱਕ ਦੇ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਡੇਟਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਕੇ ਨਤੀਜੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰੋਡ ਆਈਲੈਂਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਮੁਤਾਬਕ ਚੀਨ ਦਾ ਤਿਆਨਜਿਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੁਨੀਆਂ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਡੁੱਬ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਡੁੱਬਣ ਦੀ ਗਤੀ ਸਾਲਾਨਾ 5.2 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਹੈ।

ਤਿਆਨਜਿਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸੇਮਾਰਾਂਗ (3.96 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ) ਅਤੇ ਜਕਾਰਤਾ (3.44 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ), ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਘਾਈ (2.94 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ) ਅਤੇ ਵੀਅਤਨਾਮ ਵਿੱਚ ਹੋ ਚੀ ਮਿਨਹ (2.81 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ) ਅਤੇ ਹਨੋਈ (2.44 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ) ਸਾਲਾਨਾ ਦਰਾਂ 'ਤੇ ਡੁੱਬ ਰਹੇ ਹਨ।

ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਡੁੱਬ ਰਹੇ ਹਨ ਕਈ ਇਲਾਕੇ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਮੁੰਬਈ ਬਾਰੇ ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਤੋਂ 10 ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਘੱਟ ਦੀ ਉਚਾਈ ਵਾਲੇ ਲਗਭਗ 46 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚੋਂ 19 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਖੇਤਰ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਲਾਨਾ 8.45 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਡੁੱਬ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਡੁੱਬਣ ਦੀ ਦਰ ਬਾਕੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਔਸਤਨ ਘੱਟ ਹੈ, ਪਰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਧਦੇ ਪੱਧਰ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਾਰਿਸ਼ ਕਾਰਨ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਅਧਿਐਨਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ (Global Warming) ਕਾਰਨ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ 0.5 ਤੋਂ 3 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਸਾਲਾਨਾ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਕੁਝ ਇਲਾਕੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵੱਧਣ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਹੇਠਾਂ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੋਹਰਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ।

ਤੁਰੰਤ ਹੱਲ ਨਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ
HT ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਣ ਦੀ ਇਹ ਘਟਨਾ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਾਪਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭੂਮੀ ਡੁੱਬਣ (land subsidence) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਹੇਠਾਂ ਬੈਠ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪਾਣੀ ਕੱਢਣ, ਖਣਨ, ਕੁਦਰਤੀ ਵੈਟਲੈਂਡਜ਼, ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਬੰਧੀ ਗੜਬੜੀਆਂ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ 'ਚ ਮੁੰਬਈ 'ਚ ਹੜ੍ਹ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਹਾਲਾਤ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਨਗਰ ਨਿਗਮਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਯੋਜਨਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ IIT ਬੰਬੇ ਦਾ ਅਧਿਐਨ
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਨੇ ਆਈਆਈਟੀ ਬੰਬੇ (IIT Bombay) ਦੇ ਕਲਾਈਮੇਟ ਸਟੱਡੀਜ਼ (Climate Change) 'ਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਖੁਲਾਸੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁੰਬਈ ਨੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਔਸਤਨ 28.8 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਘਟੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਗਤੀ 93 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਸਾਲਾਨਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੋਖਮ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਈਕੁਲਾ, ਕੋਲਾਬਾ, ਚਰਚਗੇਟ, ਕਲਬਾ ਦੇਵੀ, ਕੁਰਲਾ, ਅੰਧੇਰੀ ਪੂਰਬੀ, ਮੁਲੁੰਡ, ਨਾਹੂਰ ਪੂਰਬ, ਦਾਦਰ, ਵਡਾਲਾ ਅਤੇ ਤਾਡਦੇਵ, ਭਾਂਡੁਪ, ਟਰਾਂਬੇ ਅਤੇ ਗੋਵੰਡੀ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਖੋਜ ਦੀ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਸਮੀਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਇਸ ਖੋਜ ਦੀ ਮੁੱਖ ਲੇਖਿਕਾ ਸੁਧਾ ਰਾਣੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉੱਚ ਨਿਕਾਸੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਪੱਧਰ 1 ਤੋਂ 1.2 ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਵਧਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਆਮ ਬਾਰਿਸ਼ 'ਚ ਵੀ ਮੁੰਬਈ ਦਾ 38 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਪਾਣੀ 'ਚ ਡੁੱਬ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਮਸਲਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
Published by:rupinderkaursab
First published:

Tags: Indian economy

ਅਗਲੀ ਖਬਰ