• Home
  • »
  • News
  • »
  • lifestyle
  • »
  • WATCHING TV WHILE EATING CAUSES THE CAUSE OF OBESITY IN CHILDREN RESEARCH

Explainer: ਭੋਜਨ ਖਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਟੀਵੀ ਦੇਖਣਾ ਬਣ ਰਿਹੈ ਬੱਚਿਆਂ 'ਚ ਮੋਟਾਪੇ ਦਾ ਕਾਰਨ: ਖੋਜ, ਜਾਣੋ ਕੀ ਹੈ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ...

Explainer: ਭੋਜਨ ਖਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਟੀਵੀ ਦੇਖਣਾ ਬਣ ਰਿਹੈ ਬੱਚਿਆਂ 'ਚ ਮੋਟਾਪੇ ਦਾ ਕਾਰਨ: ਖੋਜ (ਸੰਕੇਤਕ ਫੋਟੋ)

Explainer: ਭੋਜਨ ਖਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਟੀਵੀ ਦੇਖਣਾ ਬਣ ਰਿਹੈ ਬੱਚਿਆਂ 'ਚ ਮੋਟਾਪੇ ਦਾ ਕਾਰਨ: ਖੋਜ (ਸੰਕੇਤਕ ਫੋਟੋ)

  • Share this:
    ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਟੀਵੀ ਦੇਖਣ ਦੇ ਆਦੀ ਹਨ ਤਾਂ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹੋ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਂ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਆਦਤ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਰਹੀ ਹੈ।

    ਦੈਨਿਕ ਭਾਸਕਰ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਖੋਜ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਇਨਵਾਇਰਨਮੈਂਟਲ ਜਰਨਲ ਆਫ ਹੈਲਥ ਵਿੱਚ ਆਈ ਹੈ। ਦੁਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਸ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਟੀਵੀ, ਲੈਪਟਾਪ ਜਾਂ ਮੋਬਾਈਲ ਦੇਖਦੇ ਸਮੇਂ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਖਾਣ ਤੋਂ ਟਲਦੇ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਨਖਰੇ ਕਰਦੇ ਹਨ।

    ਇਹ ਬੱਚੇ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗੁੱਸਾ ਕਰਦੇ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ 10 ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਜੋ ਟੀਵੀ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਟਾਪੇ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਵੇਲੇ ਜਿਹੜੇ ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੋਟਾਪੇ ਦਾ ਖਤਰਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

    ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 10 ਤੋਂ 12% ਬੱਚੇ ਮੋਟਾਪੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ

    ਬਾਇਓਮੇਡ ਸੈਂਟਰਲ ਜਰਨਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇਸ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੋਟਾਪੇ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਵਧ ਗਈ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 10 ਤੋਂ 12 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਬੱਚੇ ਮੋਟਾਪੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹਨ।

    2030 ਤੱਕ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲਗਭਗ ਅੱਧੇ ਬੱਚੇ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਕ ਤਾਜ਼ਾ ਸਰਵੇਖਣ ਮੁਤਾਬਕ ਪਿਛਲੇ 50 ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਖਪਤ ਵਿੱਚ 20 ਫੀਸਦੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਕਿ 11 ਤੋਂ 20 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਲਗਭਗ 80 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਬੱਚੇ ਐਸੇ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਕੈਂਡੀ, ਚਾਕਲੇਟ, ਪੀਜ਼ਾ, ਫ੍ਰੈਂਚ ਫ੍ਰਾਈਜ਼ ਅਤੇ ਮਿਠਾਈਆਂ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।

    WHO ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ

    ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 5 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸਕ੍ਰੀਨ ਸਮਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬੱਚੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਕਰੀਨ ਵੇਖਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ, WHO ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨਾਂ, ਟੀਵੀ ਸਕ੍ਰੀਨਾਂ, ਲੈਪਟਾਪਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਉਪਕਰਣਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

    WHO ਦੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼

    1 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਸਤੇ - ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਜ਼ੀਰੋ ਸਕ੍ਰੀਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

    1 ਤੋਂ 2 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਸਤੇ- ਇਸ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਸਤੇ ਦਿਨ ਭਰ ਸਕ੍ਰੀਨ ਦਾ ਸਮਾਂ 1 ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।

    3 ਤੋਂ 4 ਸਾਲ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ- 3 ਤੋਂ 4 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 1 ਘੰਟੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

    ਭੋਜਨ ਖਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਟੀਵੀ ਦੇਖਣ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ

    ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਟੀਵੀ ਦੇਖਣ ਨਾਲ ਪਾਚਕ ਕਿਰਿਆ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਚਰਬੀ ਇਕੱਠੀ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।

    ਟੀਵੀ ਦੇਖਦੇ ਸਮਾਂ ਸਾਡਾ ਧਿਆਨ ਟੀਵੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ 'ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿੰਨਾ ਖਾਧਾ ਹੈ।

    ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੱਚੇ ਟੀਵੀ ਦੇਖਦੇ ਸਮੇਂ ਜੰਕ ਫੂਡ ਖਾਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।

    ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਰਾਏ

    ਪਾਰਸ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਮਨੀਸ਼ ਮਨਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ 5 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦਾ ਬੱਚਾ ਸਹੀ ਅਤੇ ਗਲਤ ਵਿਚਕਾਰ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਉਹ ਜੋ ਦੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹੀ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ । ਕਈ ਵਾਰ ਅਸੀਂ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਬੱਚੇ ਕਾਰਟੂਨਾਂ ਵਾਂਗ ਬੋਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਬੱਚੇ ਟੀਵੀ ਵੇਖਦੇ ਸਮੇਂ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਸਿਰਫ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਕਿੰਨਾ ਖਾਣਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੋਟਾਪਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਵੀ ਬੱਚੇ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

    ਮਨੋਚਿਕਿਤਸਕਾਂ ਦੀ ਰਾਏ

    ਮਨੋਚਿਕਿਤਸਕ ਡਾ ਬਿੰਦਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਪੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਵੀ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬੱਚੇ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਕਸਰ ਮਾਪੇ ਵੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਟੀਵੀ ਅਗੇ ਬਿਠਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਫੋਨ 'ਤੇ ਕੁਝ ਲਗਾ ਕੇ ਫੋਨ ਫੜਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਗਲਤ ਆਦਤ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ,ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਮੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਢਿੱਡ ਭਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

    ਡਾਕਟਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਹੁਣ ਮਾਪੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਫੋਨ ਫੜਾ ਦੇਂਦੇ ਹਨ।

    ਡਾਈਟੀਸ਼ੀਅਨ ਦੀ ਰਾਏ

    ਡਾਈਟੀਸ਼ੀਅਨ ਰਿਤੂ ਗਿਰੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚੇ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਫਲ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨੀਆਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਬੱਚੇ ਰੰਗ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਬਣਾਓ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦਾਲਾਂ, ਹਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਖਾਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਬਣੇ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਚਿਪਸ, ਕੁਰਕੁਰੇ , ਜੰਕ ਫੂਡ, ਚਾਕਲੇਟ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖੋ। ਇਹ ਸਭ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹਨ।

    ਮੋਟਾਪੇ ਦੇ ਕਾਰਨ

    ਮੋਟਾਪੇ ਲਈ ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ। ਮੋਟਾਪਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੀ ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੈਲੋਰੀ ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਕਸਰਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।

    ਘੱਟ ਸਰੀਰਕ ਕਿਰਿਆ - ਬੱਚੇ ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਆਪਣਾ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਟੀਵੀ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਹਰਕਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਨਾਲੇ ਟੀਵੀ ਦੇਖਦੇ ਸਮੇਂ ਜੰਕ ਫੂਡ ਵੀ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਥੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

    ਮੋਟਾਪੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਖਤਰੇ- ਮੋਟਾਪਾ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਉਲਝਣਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡਾਇਬਿਟੀਜ਼ ਕਿਸਮ 1, ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਹੋਣਾ, ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਹੋਣਾ ਆਦਿ।
    Published by:Gurwinder Singh
    First published: