Home /News /lifestyle /

ਪੰਜ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਦੀ ਕਹਾਣੀ! ਆਖਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਕੋਈ ਹੱਲ?

ਪੰਜ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਦੀ ਕਹਾਣੀ! ਆਖਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਕੋਈ ਹੱਲ?

Power Crisis For India: ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਕੋਈ ਤਾਜ਼ਾ ਮਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਬਲਕਿ ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਪੰਜ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਣਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਹੁਣ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੀ ਚਿੰਤਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹਰ ਕੋਈ ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਸ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਯਤਨ ਵੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

Power Crisis For India: ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਕੋਈ ਤਾਜ਼ਾ ਮਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਬਲਕਿ ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਪੰਜ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਣਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਹੁਣ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੀ ਚਿੰਤਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹਰ ਕੋਈ ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਸ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਯਤਨ ਵੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

Power Crisis For India: ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਕੋਈ ਤਾਜ਼ਾ ਮਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਬਲਕਿ ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਪੰਜ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਣਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਹੁਣ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੀ ਚਿੰਤਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹਰ ਕੋਈ ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਸ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਯਤਨ ਵੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ ...
  • Share this:
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ- ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਕੋਲੇ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। 14 ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵੀ ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਚਿੰਤਤ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਕੱਟ ਲੱਗਣੇ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ ਪਰ ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਬਿਜਲੀ ਕੱਟ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹਨ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਗੁੱਸਾ ਕੱਢ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇੱਥੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਬੰਧਤ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮੀਟਿੰਗ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ ਮੰਤਰੀ ਆਰਕੇ ਸਿੰਘ, ਰੇਲ ਮੰਤਰੀ ਅਸ਼ਵਨੀ ਵੈਸ਼ਨਵ ਅਤੇ ਕੋਲਾ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਜੋਸ਼ੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਬਿਜਲੀ, ਕੋਲਾ ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਹੈ।

ਇੱਥੇ, ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਨੂੰ ਕੋਲੇ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਕੋਲ ਇੰਡੀਆ ਲਿਮਟਿਡ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਰੇਲ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਲੇ ਦੀ ਖਪਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਰੇਲ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਕਈ ਯਾਤਰੀ ਗੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਕੇ ਮਾਲ ਗੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਲੇ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਵਧਾਈ ਜਾ ਸਕੇ। ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਸਵਾਲ ਇਹ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਲੇ ਦਾ ਸੰਕਟ ਹਰ ਸਾਲ ਮਈ-ਜੂਨ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਿਉਂ ਡੂੰਘਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਪੰਜ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਕਦੋਂ ਖਤਮ ਹੋਵੇਗਾ?

ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕੜਾਕੇ ਦੀ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਪੀਕ ਪਾਵਰ ਮੰਗ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ 201.65 ਗੀਗਾਵਾਟ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਇਹ 7 ਜੁਲਾਈ, 2021 ਨੂੰ 200.53 GW ਸੀ। ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੰਗ 204.65 ਗੀਗਾਵਾਟ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ 207.11 ਗੀਗਾਵਾਟ ਦੇ ਸਰਵਕਾਲੀ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਛੂਹ ਗਈ। ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਇਹ 200.65 ਗੀਗਾਵਾਟ ਰਹੀ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਪੰਜ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ
ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਕੋਈ ਤਾਜ਼ਾ ਮਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਬਲਕਿ ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਪੰਜ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਣਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਹੁਣ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੀ ਚਿੰਤਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹਰ ਕੋਈ ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਸ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਯਤਨ ਵੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਹੱਲ ਲੱਭਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਠੋਸ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਮਾਹਰ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ
ਕੋਲੇ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਪੂਰੀ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੀ ਅਜਿਹਾ ਸੰਕਟ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਵੀ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੋਲੇ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਰੇਲਵੇ ਰੈਕ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਕੋਲੇ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਹੈ। ਕੋਲੇ ਦੀ ਇਸ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਸਬੰਧੀ ਦਿੱਕਤਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ, ਬਿਜਲੀ ਸਟੋਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ, ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਬੈਕਅੱਪ ਲਈ, ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬਾਲਣ ਦਾ ਬੈਕਅੱਪ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ ਇਹ ਈਂਧਨ ਕੋਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦੇਸ਼ ਭਰ 'ਚ ਘੱਟ ਗਈ ਹੈ।

CCL ਕਿਸ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਉਂਦਾ ਹੈ?
ਮਾਹਰਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸੀਸੀਐੱਲ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸੀਸੀਐੱਲ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਨਿਊਜ਼ 18 ਹਿੰਦੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, 'ਕੋਲੇ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਟ੍ਰੇਨ 'ਚ 450 ਰੈਕ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਹੁਣ ਸਿਰਫ 405 ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ। ਜਦਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਇਸ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਹੁਣ ਇਹ ਰੈਕ ਘੱਟ ਗਏ ਹਨ।

ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕਿੰਨੇ ਫੀਸਦੀ ਵਧੀ
ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਵਧਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਪਤ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਵੀ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਾਲ 2017-18 ਤੋਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਡੂੰਘਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਪੀਕ ਆਵਰ ਦੀ ਮੰਗ 24 ਫੀਸਦੀ ਵਧੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਪੀਕ ਆਵਰ ਦੀ ਮੰਗ 1.64 ਲੱਖ ਮੈਗਾਵਾਟ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ ਦੋ ਲੱਖ ਮੈਗਾਵਾਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ 1308 ਬਿਲੀਅਨ ਯੂਨਿਟ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ ਸਿਰਫ਼ 1320 ਬਿਲੀਅਨ ਯੂਨਿਟ ਹੀ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 60 ਹਜ਼ਾਰ ਮੈਗਾਵਾਟ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੇ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਕੋਲਾ, ਗੈਸ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਬੰਦ ਪਏ ਹਨ।

18 ਹਜ਼ਾਰ ਮੈਗਾਵਾਟ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੇ ਗੈਸ ਆਧਾਰਿਤ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਗੈਸ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਬੰਦ ਪਏ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਦਰਾਮਦ ਕੀਤੇ ਕੋਲੇ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ 16 ਹਜ਼ਾਰ ਮੈਗਾਵਾਟ ਸਮਰੱਥਾ ਵੀ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ 15-16 ਹਜ਼ਾਰ ਮੈਗਾਵਾਟ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੇ ਪਲਾਂਟ ਮੁਰੰਮਤ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬੰਦ ਪਏ ਹਨ, ਜਦਕਿ 10 ਹਜ਼ਾਰ ਮੈਗਾਵਾਟ ਦੇ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਬਿਜਲੀ ਖਰੀਦ ਸਮਝੌਤਾ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਹੀ ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਕੋਲੇ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਲੱਗ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਘੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Published by:Amelia Punjabi
First published:

Tags: Powercut

ਅਗਲੀ ਖਬਰ