Home /News /national /

ਤੈਰਾਕੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਤੋਂ ਏਅਰ ਮਾਰਸ਼ਲ ਬਣਨ ਤੱਕ ਦਾ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸਫਰ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ 'ਚ ਪਾਇਆ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ

ਤੈਰਾਕੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਤੋਂ ਏਅਰ ਮਾਰਸ਼ਲ ਬਣਨ ਤੱਕ ਦਾ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸਫਰ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ 'ਚ ਪਾਇਆ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ

ਤੈਰਾਕੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਤੋਂ ਏਅਰ ਮਾਰਸ਼ਲ ਬਣਨ ਤੱਕ ਦਾ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸਫਰ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ 'ਚ ਪਾਇਆ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ

ਤੈਰਾਕੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਤੋਂ ਏਅਰ ਮਾਰਸ਼ਲ ਬਣਨ ਤੱਕ ਦਾ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸਫਰ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ 'ਚ ਪਾਇਆ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ

ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਅਫਸਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਾਮ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਇੱਕ ਅਫਸਰ ਸਨ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਦੇ ਮਾਰਸ਼ਲ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਡੀਐਫਸੀ (DFC)ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੰਤਕਥਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਯੋਗਤਾ, ਅਗਵਾਈ ਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ ...
  • Share this:

    ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਅਫਸਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਾਮ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਇੱਕ ਅਫਸਰ ਸਨ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਦੇ ਮਾਰਸ਼ਲ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਡੀਐਫਸੀ (DFC)ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੰਤਕਥਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਯੋਗਤਾ, ਅਗਵਾਈ ਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਰਸ਼ਨ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 1919 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਉਹ ਇੱਕ ਚੈਂਪੀਅਨ ਵਜੋਂ ਉਭਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਉੱਤਮ ਤੈਰਾਕੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਇੱਕ ਮੀਲ ਅਤੇ ਅੱਧਾ ਮੀਲ ਦੇ ਫ੍ਰੀਸਟਾਈਲ ਤੈਰਾਕੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਲ-ਇੰਡੀਆ ਰਿਕਾਰਡ ਕਾਇਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। 1938 ਵਿੱਚ ਯਾਨੀ ਮਹਿਜ 19 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਰਏਐਫ ਕ੍ਰੈਨਵੈਲ (RAF Cranwell) ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਚੁਣ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

    ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਕੈਡਿਟਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਬੈਚ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਰੈਂਕ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਰਾਇਲ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਕਾਲਜ ਕ੍ਰੈਨਵੈਲ ਵਿਖੇ ਆਪਣੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਤੈਰਾਕੀ, ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਅਤੇ ਹਾਕੀ ਟੀਮਾਂ ਦੇ ਉਪ-ਕਪਤਾਨ ਵੀ ਰਹੇ ਸਨ। ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1944 ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਬਰਮਾ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਯੋਗਤਾ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਸਾਹਸੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਡਿਸਟਿੰਗੂਇਸ਼ਡ ਫਲਾਇੰਗ ਕਰਾਸ (DFC) ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

    ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1945 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਵਿੰਗ ਕਮਾਂਡਰ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਬ੍ਰੈਕਨਲ, ਯੂਕੇ ਵਿਖੇ ਆਰਏਐਫ ਸਟਾਫ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੋਰਸ ਲਈ ਚੋਣ ਹੋਈ। ਫਿਰ 15 ਅਗਸਤ 1947 ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਉੱਤੇ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਫਲਾਈਪਾਸਟ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਲੱਖਣ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸੇ ਦਿਨ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਬਾਲਾ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਗੁਰੁੱਪ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਸੌਂਪੀ ਗਈ। ਉਡਾਣ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਬਣਾਇਆ। ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦਾ ਵਿਗਾੜ ਅਤੇ ਵੰਡ ਅਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਪੈਮਾਨੇ ਦੇ ਫਿਰਕੂ ਦੰਗਿਆਂ ਦਾ ਤੀਹਰੇ ਝਟਕੇ ਤੋਂ ਉਭਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।

    ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1949 ਵਿੱਚ, ਏਅਰ ਕਮਾਂਡਰ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਏਅਰ ਅਫਸਰ ਕਮਾਂਡਿੰਗ ਤਹਿਤ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨਲ ਕਮਾਂਡ ਦੀ ਕਮਾਨ ਸੰਭਾਲੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਏਅਰ ਕਮਾਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ। ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 1949-1952 ਅਤੇ ਫਿਰ 1957-1961 ਤੱਕ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨਲ ਕਮਾਂਡ ਦੇ ਏਓਸੀ (AOC)ਵਜੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਕਰਨ ਦਾ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਏਅਰ ਵਾਈਸ ਮਾਰਸ਼ਲ ਦੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਪ੍ਰਮੋਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨਲ ਕਮਾਂਡ ਦੇ ਏਓਸੀ-ਇਨ-ਸੀ (Air Officer Commander-in-Chief) ਵੀ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1962 ਦੀ ਜੰਗ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ DCAS ਦੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਫਿਰ 1963 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ VCAS ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੋ ਗਈ।

    ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ IAF, RAF ਅਤੇ RAAF ਵਿਚਕਾਰ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਸੰਯੁਕਤ ਹਵਾਈ ਸਿਖਲਾਈ ਅਭਿਆਸ 'ਸ਼ਿਕਸ਼ਾ' ਦਾ ਕਮਾਂਡਰ ਇਨ ਚੀਫ਼ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ IAF ਲਈ ਨਵੇਂ ਰਾਡਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਗਨਰੀ ਕੋਰਸ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ IAF ਅਫਸਰਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ। ਜਾਮਨਗਰ ਵਿਖੇ ਆਰਡੀਨੈਂਸ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਵਿੰਗ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1967 ਵਿੱਚ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਅਕੈਡਮੀ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਸਥਾਪਨਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਏਅਰ ਮਾਰਸ਼ਲ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਨੇ 1965 ਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਛੰਬ ਵਿਖੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਨਾਕਾਮ ਕਰਨ, ਪੀਏਐਫ ਉੱਤੇ ਹਵਾਈ ਉੱਤਮਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਰਹੀ।

    ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਰਸ਼ਲ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਛੁਡਵਾਉਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 1965 ਦੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਵਧਾ ਕੇ ਏਅਰ ਚੀਫ ਮਾਰਸ਼ਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਏਅਰ ਚੀਫ ਮਾਰਸ਼ਲ ਬਣ ਗਏ ਸਨ। ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ 16 ਜੁਲਾਈ 1969 ਨੂੰ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਦੋ ਰੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ।

    ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਬਾਈਪਲੇਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸੁਪਰਸੋਨਿਕ ਮਿਗ-21 ਤੱਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ 60 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਉਡਾਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਮਿਗ-21 'ਤੇ ਏਅਰ ਸਟਾਫ਼ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਇਕੱਲੀ ਉਡਾਣ ਭਰੀ ਅਤੇ ਆਈਏਐਫ (IAF) ਵਿੱਚ ਫਰੰਟਲਾਈਨ ਸਕੁਐਡਰਨ ਅਤੇ ਯੂਨਿਟਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦਿਆਂ ਤੇ ਉਡਾਣ ਭਰਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਇੱਕ ਫਲਾਇਰ ਬਣੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਫਿਰ 1971 ਵਿੱਚ, ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਜਦੂਤ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

    ਜਿਸ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1978 ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1983 ਤੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ, ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। 1989 ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਉਪ ਰਾਜਪਾਲ (Lieutenant Governor) ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸਰੋਤ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਧਾਰਨ ਫਾਰਮੂਲੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਵ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ-

    "ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੇਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਦੂਜਾ, ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰੋ; ਤੀਜਾ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ 'ਤੇ ਪੂਰਾ ਭਰੋਸਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚੌਥਾ, ਤੁਹਾਡੇ ਯਤਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਮਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

    ਵਾਈ.ਬੀ. ਚਵਹਾਨ (Yashwantrao Balwantrao Chavan), ਜੋ 1965 ਦੀ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਏਅਰ ਮਾਰਸ਼ਨ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਇਨਸਾਨ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਕੁਸ਼ਲ ਅਤੇ ਅਡੋਲ, ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਤੋਂ ਦੂਰ ਪਰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਾਬਲ ਆਗੂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਤੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਕਾਫੀ ਦੇਰ ਐਕਟਿਵ ਰਹੇ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਮੰਤਵ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2004 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀਹ ਮਿਲੀਅਨ (ਲੱਗਭਗ 2 ਕਰੋੜ) ਰੁਪਏ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਟਰੱਸਟ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।

    ਫਿਰ 17 ਅਪ੍ਰੈਲ 2007 ਨੂੰ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਡਾ: ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਲਿਖ ਕੇ 'ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਫ਼ ਦੀ ਏਅਰ ਫੋਰਸ' ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਦੇ ਮਾਰਸ਼ਲ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਦਾ 16 ਸਤੰਬਰ 2017 ਨੂੰ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਨ ਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਯੋਗਤਾ, ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੱਚੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਰੁਤਬਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

    Published by:Sarafraz Singh
    First published:

    Tags: Indian Air Force, Indo-Pak war, Jammu and kashmir