Home /News /national /

ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਨਵਾਂ ਨਿਯਮ, ਸਰਕਾਰੀ ਪੋਰਟਲ ‘ਤੇ ਦਰਜ ਹੋਵੇਗਾ ਹਰ ਫੋਨ ਦਾ IMEI ਨੰਬਰ

ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਨਵਾਂ ਨਿਯਮ, ਸਰਕਾਰੀ ਪੋਰਟਲ ‘ਤੇ ਦਰਜ ਹੋਵੇਗਾ ਹਰ ਫੋਨ ਦਾ IMEI ਨੰਬਰ

ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਨਵਾਂ ਨਿਯਮ, ਸਰਕਾਰੀ ਪੋਰਟਲ ‘ਤੇ ਦਰਜ ਹੋਵੇਗਾ ਹਰ ਫੋਨ ਦੀ IMEI ਨੰਬਰ (ਸੰਕੇਤਿਕ ਤਸਵੀਰ)

ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਨਵਾਂ ਨਿਯਮ, ਸਰਕਾਰੀ ਪੋਰਟਲ ‘ਤੇ ਦਰਜ ਹੋਵੇਗਾ ਹਰ ਫੋਨ ਦੀ IMEI ਨੰਬਰ (ਸੰਕੇਤਿਕ ਤਸਵੀਰ)

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗੁੰਮ ਜਾਂ ਚੋਰੀ ਹੋਏ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਸਾਹਸੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਹਰੇਕ ਹੈਂਡਸੈੱਟ ਦਾ IMEI ਨੰਬਰ ਭਾਰਤੀ ਨਕਲੀ ਡਿਵਾਈਸ ਪਾਬੰਦੀ ਪੋਰਟਲ (Indian Counterfeited Device Restriction portal) 'ਤੇ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ ...
  • Share this:

    ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ- ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗੁੰਮ ਜਾਂ ਚੋਰੀ ਹੋਏ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਸਾਹਸੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਹਰੇਕ ਹੈਂਡਸੈੱਟ ਦਾ IMEI ਨੰਬਰ ਭਾਰਤੀ ਨਕਲੀ ਡਿਵਾਈਸ ਪਾਬੰਦੀ ਪੋਰਟਲ (Indian Counterfeited Device Restriction portal) 'ਤੇ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਨੇ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਅਤੇ ਫੀਚਰ ਫ਼ੋਨ ਇੱਥੇ ਜਾਅਲੀ IMEI ਨੰਬਰ ਜਾਂ ਡੁਪਲੀਕੇਟ IMEI ਨੰਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

    ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈਂਡਸੈੱਟ ਦੀ ਨਕਲੀ ਕਾਪੀ ਖਰੀਦਣੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਕਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੈਧ IMEI ਨੰਬਰ ਹੋਵੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟ੍ਰੈਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਨਿਯਮ ਆਯਾਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਟਾਪ-ਐਂਡ ਆਈਫੋਨ, ਸੈਮਸੰਗ ਗਲੈਕਸੀ ਸਮਾਰਟਫੋਨ 'ਤੇ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗਾ।

    ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਦੀ ਕਾਲਾਬਾਜ਼ਾਰੀ 'ਤੇ ਲਗਾਮ ਲੱਗੇਗੀ

    ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਜਾਂ ਫੀਚਰ ਫੋਨ ਦੇ ਗੁੰਮ ਜਾਂ ਚੋਰੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਬਲਾਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਨਾ ਹੋ ਸਕੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ 'ਚ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਦੀ ਬਲੈਕ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ 'ਤੇ ਵੀ ਰੋਕ ਲੱਗਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਜੂਨ 2020 ਵਿੱਚ ਮੇਰਠ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ 13,500 ਵੀਵੋ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕੋ ਹੀ IMEI ਨੰਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਗੋਂ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਰ ਚੀਨੀ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ 'ਚ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

    IMEI ਨੰਬਰ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ

    ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਨਕਲੀ ਡਿਵਾਈਸ ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਤਹਿਤ 1 ਜਨਵਰੀ 2023 ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਹਰੇਕ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਦਾ IMEI ਨੰਬਰ ਸੈੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ।

    Portal (https://icdr.ceir.gov.in) 'ਤੇ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਫੋਨ ਵੇਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।

    IMEI ਨੰਬਰ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨੂੰ ਟ੍ਰੈਕ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ

    ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ IMEI  ਨੰਬਰ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਨੰਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸਿਮ ਕਾਰਡ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਜਾਂ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, IMEI ਨੰਬਰ ਹਾਰਡ ਕੋਡਿਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਏਜੰਸੀਆਂ ਲਈ ਅਪਰਾਧ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣਾ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

    IMEI ਨੰਬਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ

    ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਵਰਤਿਆ ਹੋਇਆ ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ ਜਾਂ ਨਵਾਂ ਹੈੱਡਸੈੱਟ ਖਰੀਦ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਾਂਚ ਕਰੋ ਕਿ ਡਿਵਾਈਸ ਕੋਲ IMEI ਨੰਬਰ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। IMEI ਨੰਬਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕੋਈ ਵੀ ਡਿਵਾਈਸ ਜਾਅਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਪਭੋਗਤਾ *#06# ਡਾਇਲ ਕਰਕੇ IMEI ਨੰਬਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ ਡਿਊਲ ਸਿਮ ਵਾਲੇ ਸਮਾਰਟਫੋਨਜ਼ ਲਈ ਦੋ ਵਿਲੱਖਣ IMEI ਨੰਬਰ ਹੋਣਗੇ।

    ICDR ਸਿਸਟਮ ਕੀ ਹੈ?

    2021 ਵਿੱਚ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਸਟਮ ਪੋਰਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮੋਬਾਈਲਾਂ ਦੇ ਆਯਾਤ ਲਈ IMEI ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ICDR ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 1 ਜਨਵਰੀ 2020 ਤੋਂ ਚਾਲੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ IMEI ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਵੈੱਬ ਪੋਰਟਲ https://icdr.ceir.gov.in ਦੁਆਰਾ ਐਕਸੈਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵੈੱਬ ਪੋਰਟਲ ਰਾਹੀਂ IMEI ਸਰਟੀਫਿਕੇਟਾਂ ਦੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਕੋਈ ਫੀਸ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।


    ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੇ ਫਿਰ ਪੁਰਾਣੀ IMEI ਕਲੋਨਿੰਗ ਅਤੇ ਡੁਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਪਾਬੰਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (Duplication Restriction system) ਦੀ ਥਾਂ ਲੈ ਲਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੋਬਾਈਲ ਸਟੈਂਡਰਡ ਅਲਾਇੰਸ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (MSAI) ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ MSAI IMEI ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨ, ਨਿਰਮਾਣ ਜਾਂ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।

    ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਰੋਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਜਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ IMEI ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਅਵੈਧ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਪਰੋਕਤ ਵੈੱਬ ਪੋਰਟਲ ਰਾਹੀਂ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ IMEI ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਲਈ ਬਿਨੈਕਾਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਕਿਸੇ ਏਜੰਟ ਜਾਂ ਤੀਜੀ ਧਿਰ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ/ਨਿਯੁਕਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ।

    Published by:Ashish Sharma
    First published:

    Tags: Central government, Smartphone, Tech News, Technology