National Education Policy 2020: MPhil ਕੋਰਸ ਬੰਦ ਹੋਣਗੇ, ਜਾਣੋ ਨਵੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਬਾਰੇ ਵੱਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ

News18 Punjabi | News18 Punjab
Updated: July 29, 2020, 7:44 PM IST
share image
National Education Policy 2020: MPhil ਕੋਰਸ ਬੰਦ ਹੋਣਗੇ, ਜਾਣੋ ਨਵੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਬਾਰੇ ਵੱਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ
ਐਚਆਰਡੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਸਿਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਕੇਂਦਰੀ ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਜਾਵਡੇਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਵੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਅੱਜ (29 ਜੁਲਾਈ) ਕੈਬਨਿਟ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

  • Share this:
  • Facebook share img
  • Twitter share img
  • Linkedin share img
ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦੀ ਬੈਠਕ ਵਿਚ ਨਵੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ (National Education Policy 2020) ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਜਾਵਡੇਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਵੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਅੱਜ (29 ਜੁਲਾਈ) ਕੈਬਨਿਟ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਜਾਵਡੇਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ 34 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਬਦਲੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਕੇਂਦਰੀ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰੀ ਰਮੇਸ਼ ਪੋਖਰਿਆਲ ਨਿਸ਼ਾਂਕ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਜਾਵੜੇਕਰ ਦੀ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਨਵੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਨਵੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਬਾਰੇ 6 ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੱਲਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣੋ।

ਪਹਿਲਾਂ : ਨਵੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀ 2 ਤੋਂ 8 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਜਲਦੀ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਵਿਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਛੇ ਤੋਂ ਅੱਠਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਭਾਸ਼ਾ ਕੋਰਸ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਹੈ।

ਦੂਜਾ : ਨਵੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪਾਲਿਸੀ ਵਿਚ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਨਵਾਂ ਕੋਰਸ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਸਤਾਵ 5 + 3 + 3 + 4 ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ 3 ਤੋਂ 18 ਸਾਲ ਯਾਨੀ ਨਰਸਰੀ ਤੋਂ 12 ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ 5 ਸਾਲ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ 3 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀ-ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਤੇ ਕਲਾਸ -1 ਅਤੇ 2 ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਲਾਸ 3, 4 ਅਤੇ 5 ਅਗਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਲਾਸ -6, 7, 8 ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਖੀਰ 4 ਵਿਚ ਉੱਚ ਪੜਾਅ ਕਲਾਸ 9 ਵੀਂ, 10, 11, 12 ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤੀਜੀ- ਅੱਜ ਹੋਈ ਪ੍ਰੈਸ ਬ੍ਰੀਫਿੰਗ ਵਿਚ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ 4 ਸਾਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਜਾਂ ਪੁਰਾਣੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਚ 6 ਸਮੈਸਟਰਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਗੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਤਾਂ ਉਸ ਕੋਲ ਕੋਈ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਿਸਟਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਚ ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਤਬਦੀਲੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਚ ਇਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ, ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਡਿਪਲੋਮਾ, ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ।

ਚੌਥਾ- ਮਲਟੀਪਲ ਐਂਟਰੀ ਬੈਂਕ ਥਰੂ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ, ਦੂਜੇ ਸਾਲ ਦੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਡਿਜੀਲੋਕਰ ਰਾਹੀਂ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਤਾਂਕਿ ਜੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਬਰੇਕ ਲੈਣੀ ਪਈ ਅਤੇ ਇਕ ਨਿਸ਼ਚਤ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਸਾਲ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦਾ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੋਵੇਗਾ। ਯਾਨੀ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣੀ ਅਗਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿਚ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਣਗੇ।



ਪੰਜਵਾਂ: ਕੇਂਦਰੀ ਕੈਬਨਿਟ ਵੱਲੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਨਵੀਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਐਮਫਿਲ ਕੋਰਸ ਬੰਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦੁਆਰਾ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਗਈ ਨਵੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬੋਰਡ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਉਤੇ ਹੋਣਗੀਆਂ।

ਛੇਵਾਂ- ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਵਿਚ ਜੋ ਬਦਲਾਅ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਵਿਚ ਸਕੂਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਤੱਕ ਕਈ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਉਚੇਰੀ ਸਿਖਿਆ ਲਈ ਸਿੰਗਲ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਹੋਵੇਗਾ (ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ) ਉਚ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਚ 2035 ਤੱਕ 50 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ GER (ਜੀ.ਈ.ਆਰ.) ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੈ।
Published by: Ashish Sharma
First published: July 29, 2020, 7:44 PM IST
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ
ਅਗਲੀ ਖ਼ਬਰ
corona virus btn
corona virus btn
Loading