ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਭੁਗਤਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (Positive Pay System) ਦੇ ਤਹਿਤ ਚੈੱਕ ਅਦਾਇਗੀ ਦੁਆਰਾ 50,000 ਰੁਪਏ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ 'ਤੇ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਖਾਤਾ ਧਾਰਕ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਸਹੂਲਤ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਬੈਂਕ ਇਸ ਸਹੂਲਤ ਨੂੰ ਚੈੱਕ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ 5 ਲੱਖ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਅਦਾਇਗੀਆਂ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਬਣਾ ਦੇਵੇ।
'ਪਾਜੀਟਿਵ ਪੇ ਸਿਸਟਮ' ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ? - ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਚੈੱਕ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਜ਼ਰੀਆ ਜਿਵੇਂ ਕਿ SMS, ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ, ਇੰਟਰਨੈਟ ਬੈਂਕਿੰਗ ਜਾਂ ATM ਦੁਆਰਾ ਚੈੱਕ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਕੁਝ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਚੈੱਕ ਦੀ ਤਰੀਕ, ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਦਾ ਨਾਮ, ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਦੀ ਰਕਮ, ਆਦਿ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣਾ ਪਏਗਾ।
ਕਰਾਸ ਚੈਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਗੇ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ- ਚੈੱਕ ਅਦਾਇਗੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕਰਾਸ ਚੈੱਕ ਕੀਤੀ ਜਾਏਗੀ। ਕਰਾਸ ਚੈਕ ਦੌਰਾਨ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਹੋਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੂੰ 'ਚੈੱਕ ਟਰੰਕਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ' (CTS Cheque Truncation System) ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਕ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਡਰਾਈ ਬੈਂਕ (ਬੈਂਕ ਜਿਸ ਜਗ੍ਹਾ ਚੈੱਕ ਅਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਹੈ) ਅਤੇ ਪ੍ਰੈਜੈਂਟਿੰਗ ਬੈਂਕ (ਜਿਸ ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਚੈੱਕ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਜਾਣਗੇ।
NPCI ਸੁਵਿਧਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰੇਗੀ- ਪਾਜੀਟਿਵ ਪੇ ਸਿਸਟਮ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਈ ਸੀਟੀਐਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਵੀਂ ਸਹੂਲਤ ‘ਨੈਸ਼ਨਲ ਪੇਮੈਂਟਸ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ’ (NPCI) ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਗੀਦਾਰ ਬੈਂਕਾਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਏਗੀ। ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੈਂਕ 50,000 ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਅਦਾਇਗੀਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਖਾਤਾਧਾਰਕਾ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨਗੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਖਾਤਾ ਧਾਰਕ ਇਸ ਸਹੂਲਤ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨਗੇ। ਬੈਂਕ ਪੰਜ ਲੱਖ ਜਾਂ ਇਸਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਚੈੱਕ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
01 ਜਨਵਰੀ 2021 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗਾ ਸਿਸਟਮ - ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਾਜੀਟਿਵ ਪੇ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 1 ਜਨਵਰੀ 2021 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗੀ। ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਵੁਆਇਸ ਫੀਚਰਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਬੈਂਕ ਐਸਐਮਐਸ ਅਲਰਟ, ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ, ਏ.ਟੀ.ਐੱਮ., ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈਟ ਬੈਂਕਿੰਗ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਇਸ ਬਾਰੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
